PLAN TEN- AARDRIJKSKUNDE. 
127 
tegenstaande vele natuuronderzoekers hunne krachten aan dit onderwerp 
gewijd hebben. Als gevolg van hun pogen, is dat deel van de natuur- 
wetenschap ontstaan, dat men planten-aardrijkskunde noemt, d. w. z. 
de studie van de verspreiding der planten over de oppervlakte der 
aarde , en de oorzaken van die verspreiding. 
De slotsom , waartoe men in de genoemde wetenschap gekomen is , 
wenschen wij hier kortelijk te bespreken. 
Op de verspreiding der planten zijn van invloed : de hoogte van 
hare groeiplaats met betrekking tot den zeespiegel , de geographische 
lengte en breedte dezer groeiplaats, en het chemisch en physisch 
samenstel van de naaste omgeving der planten. Elke plantensoort heeft 
een zeker gebied waarin zij voorkomt , maar binnen dat gebied zijn 
dikwijls uitgestrekte terreinen waarop zij niet gevonden wordt. Op 
den omvang en den omtrek van dat gebied , m. a. w. op de geogra- 
phische verspreiding der soort , hebben zoowel het klimaat , als de 
wijzigingen , die de aarde in geologisch opzicht ondergaan heeft , 
grooten invloed uitgeoefend. De groeiplaats der soort, m. a. w. de 
aanwezigheid van de verschillende exemplaren binnen het gebied der 
soort, wordt beheerscht door de samenstelling van het terrein waarop 
zij leeft, en door andere in hare omgeving groeiende planten. 
De wijzigingen in geologischen toestand zijn , ten minste voor een 
groot deel , te verklaren door de werking van water , al of niet onder 
den invloed van zonnewarmte. Het uitvoerig bespreken van deze wij- 
zigingen zou het bestek van dit stukje overschrijden ; ik wensch echter 
wegens het groote belang van deze werking het volgende in herinnering 
te brengen. Door de zonnewarmte verdampt voortdurend water aan 
de oppervlakte der aarde , zoodat waterdamp in den atmosfeer wordt 
opgenomen. Een groot deel van dat water komt in den vorm van 
regen op de aarde neer en doordringt de spleten in allerlei gesteenten. 
Bevriest het water in zulk een gesteente, dan springen daarvan stukken 
af, welke ook weer middellijk of onmiddellijk door de werking van 
water kleiner gemaakt kunnen 'worden. Maakt het bedoelde gesteente 
deel uit van een gebergte , dan worden de losgemaakte stukken door 
bergstroomen medegevoerd en afgeslepen. Het fijnere gesteentegruis 
komt in den middenloop van rivieren, waar het geleidelijk wordt ver- 
kleind , tot het eindelijk b. v. als zand of als klei wordt afgezet in den 
benedenloop of in den mond der rivier , of ook in de zee. Op die 
wijze worden de bergen geleidelijk lager gemaakt en naar lagere plaatsen 
gevoerd, waar zij langzamerhand weer nieuwe aardlagen vormen. Rijzen 
