]?L A N TEN -AA RDlll J KSKUN DE . 
129 
en hoe beter ze bestand is tegen de inwerking van verschillende in- 
vloeden van het klimaat, des te grooter zal haar gebied zijn. 
Het oorsprongsmiddelpunt van een plantensoort behoeft niet te 
liggen binnen het tegenwoordig gebied der soort , immers het klimaat 
van dat punt kan zoodanig gewijzigd zijn , dat de soort er niet meer 
kan leven , of ook deze plaats kan vroeger land geweest zijn en thans 
water of omgekeerd. Zelfs ligt waarschijnlijk het oorsprongsmiddelpunt 
buiten het tegenwoordige gebied , voor vele soorten , die gedurende meer 
dan éen geologische periode voorkomen. 
Het klimaat 1 van een streek met betrekking tot den plantengroei , 
wordt vooral beheerscht door warmte , vochtigheidstoestand , licht en 
lucht; omtrent den invloed van de beide laatste factoren echter is 
nog weinig bekend. De warmte, die een plaats op aarde, gedurende 
een bepaald tijdsverloop ontvangt , hangt in zoover af van hare geogra- 
phische breedte , dat in het algemeen dichter bij een der polen gelegen 
plaatsen kouder zijn dan die, welke dichter bij den evenaar liggen. 
Voor verschillende plaatsen op aarde heeft men de gemiddelde tem- 
peratuur bepaald over 1°. het geheele jaar , 2°. de afzonderlijke maanden, 
3°. den zomer, 4°. den winter. Worden zoowel voor het Noordelijk, 
als voor het Zuidelijk halfrond de punten vereenigd, die in één van 
deze opzichten overeenkomen , dan verkrijgt men op ieder halfrond 
vier stelsels van kromme lijnen , welke achtereenvolgens genoemd 
worden 1°. jaarisothermen , 2°. maandisothermen , 3°. isotheren en 
4°. isochimenen. Deze lijnen vallen niet samen met parallelcirkels, 
maar wijken van deze gemiddeld meer af, naarmate de kromme lijn 
verder van den evenaar verwijderd is. Naar gelang van de gemid- 
delde temperatuur onderscheidt men het zeeklimaat 2 en het vaste- 
landklimaat kustenklimaat en continentaalklimaat) , waartusschen de 
overgang gevormd wordt door het gemengde klimaat. Behalve van 
de geographische breedte , hangt de gemiddelde warmte van een plaats 
af van hare ligging ten opzichte van den zeespiegel , waarom men 
ook hoogte-isothermen bepaalt. De hoogte-isotherm van 0° C. heet 
sneeuwgrens; zij hangt niet alleen af van de warmte van lucht en 
grond , maar ook van de vochtigheid der lucht en de daarmede in 
verband staande hoeveelheid neervallende sneeuw. In het algemeen neemt 
1 Zie over de invloeden die het klimaat bekeerschen : Alb. d. Nat. 1883 p. 49. 
2 Zie over het verschil tusschen kusten- eu continentaalklimaat met betrekking tot 
den plantengroei: Alb. d. Nat. 1884 p. 346. 
