PLAN TEN- AARDRIJKSKUNDE. 
183 
de gemiddelde jaarlijksche warmte. Deze gordels waren : de verzengde , 
de keerkrings-, de gematigde keerkrings-, de warme gematigde , de koude 
gematigde, de gematigde arctische , de arctische en de poolgordel. Tegen- 
woordig worden gordels onderscheiden niet enkel naar de gemiddelde 
temperatuur, maar tevens naar den vochtigheidstoestand. Op die wijze 
onderscheidt men de vochtig-heete , de drooge , de matig-warme , de 
koude en de ijsgordel. Daar ook de ligging ten opzichte van den zeespiegel 
invloed heeft op den plantengroei , zijn hoogtegordels aangenomen , welke 
zich natuurlijk niet op alle plaatsen der aarde gelijk verhouden. Immers 
de aan den voet van twee even hooge gebergten groeiende planten , zul- 
len , als alle andere omstandigheden zooveel mogelijk gelijk zijn , sterker 
verschillen naar gelang het verschil in geographische breedte tusschen 
deze gebergten grooter is. Derhalve zal een hooggebergte in de nabijheid 
van den aequator meer plantengordels bezitten , dan een op 45° N. Br. 
gelegen hooggebergte. Ofschoon nu de breedte- en de hoogtegordels dik- 
wijls in vele opzichten overeenkomen , kan zich toch de eigenaardigheid 
voordoen , dat een plant een hooger poolgrens heeft dan een andere , 
terwijl deze laatste op grooter hoogte in een gebergte voorkomt dan 
de eerste. Als voorbeeld mogen dienen de beuk ( Fagus sylvatica Lin.) 
en de zomer-eik , welke laatste een Noordelijker poolgrens heeft, maar 
een geringer hoogtegrens dan de eerste. Dit feit kan verklaard worden , 
doordat de temperatuur in het voorjaar in het gebergte langzamer 
stijgt , zoodat ze niet spoedig genoeg de hoogte bereikt , waarop de 
blaren van den zomer-eik zich gaan ontwikkelen , terwijl de beuk reeds 
bij een gemiddelde temperatuur van ongeveer 9,5° C. loof ontwikkelt. 
Derhalve wordt de groeiperiode voor den zomer-eik op groote hoogte 
in gebergten te zeer verkort. 
De op verschillende plaatsen der aarde , onder den invloed van het 
klimaat en van de veranderingen in geologischen toestand ontstane 
planten , worden vereenigd tot gebieden. Zoo onderscheidt grisebach : 
het woudgebied van het Oostelijk halfrond (waartoe Midden- en bijna 
geheel Noord-Europa behooren) , het Steppengebied , het gebied van 
de Middellandsche zee , enz. 
Dat de mensch door het overbrengen van kultuurplanten , of ook 
door het wegnemen van bosschen , een grooten invloed kan uitoefenen 
op den plantengroei, zij hier nog even in herinnering gebracht. Het 
daaromtrent in een vroegeren jaargang van dit tijdschrift 1 medege- 
deelde voorbeeld is treffend. 
1 Alb. d. Nat. 1875 p. 285. 
