176 
HET BERI-BERI-ON DER ZOEK. 
regeering gedaan had bij het benoemen van beide leden der commissie , 
hoe deze ten volle berekend waren voor de hun opgelegde taak en 
hoe ze de talrijke moeilijkheden als gebrekkige hulpmiddelen , korten 
beschikbaren tijd , volkomen onbekendheid zoowel met het land en 
zijn bewoners als met de daar heerschende toestanden, wisten te 
overwinnen. 
Allereerst moest een richting gevonden worden , waarin men het 
onderzoek naar de oorzaak der beri-beri leiden kon. 
De zenuwontaarding , die het voornaamste lijden bij beri-beri uit- 
maakt, moet natuurlijk beschouwd worden als het gevolg van een of 
anderen schadelijken invloed , die het lichaam treffen kan in streken , 
waar beri-beri heerscht. Immers , men kan toch niet in ernst vol- 
houden , dat een gedrukte gemoedsstemming , zooals die bij dwang- 
arbeiders en soldaten in Atjeh zeer verklaarbaar is , of gebrek aan 
voedsel een zoodanige verwoesting van zenuwweefsel ten gevolge kan 
hebben. Terecht wordt dan ook (blz. 85) gezegd: » Vernieling van 
»periphere zenuwen op groote schaal, zooals die bij beri-beri ge- 
bonden wordt, moet afhankelijk gesteld worden of van vernieling 
»van zenuwcentra, öf van een onmiddellijk die zenuwvezelen treffenden 
» schadelijken invloed. Zij wordt niet veroorzaakt door honger, of 
»door een minder opgewekte gemoedstemming. Men mag daarin prae- 
» disponeerende momenten vinden, de eigenlijke ziekte-oorzaak moet 
» gezocht worden, niet in onvoldoende bevrediging van de eene of de 
» andere behoefte, maar in een van buiten komend kwaad, dat in 
» staat is zenuwvezelen te vernielen.” 
Een zoodanig kwaad kunnen wij ons allereerst voorstellen als een 
vergift , dat met het voedsel of het drinkwater in de spijsverterings- 
organen terecht komt en zoo het lichaam binnendringt , of wel zich 
gasvormig in de dampkringslucht bevindt en daarmede wordt inge- 
ademd. Eene andere mogelijkheid is echter, dat een levend organisme , 
en wel een der vele soorten van bacteriën, de oorzaak der ziekte zoude zijn. 
Bij de keuze , op welke der beide mogelijkheden , intoxicatie (ver- 
giftiging) of infectie (besmetting door bacteriën) men het onderzoek 
richten moest , had de laatste alles voor zich. Niet alleen bestond 
reeds in ’t algemeen onder de geneeskundigen de meening , dat beri- 
beri wel van infectieusen aard was , maar ook de verspreiding der 
ziekte pleitte sterk daarvoor. Aan den anderen kant was voor het 
vermoeden van sommigen , dat de visch en de rijst , die in zoo groote 
hoeveelheid door den inlander genuttigd worden , een vergift zouden 
