OVER RELICTEN EN RELICTENMEREN, 
DOOR 
P. GOEDHART. 
Wie in den laatsten tijd zich eenigszins bewogen heeft op weten- 
schappelijk terrein , staat verbaasd over de groote hoeveelheid onder- 
zoekingen en ontdekkingen op elk gebied. Het is onmogelijk geworden 
zich tegenwoordig in alle takken van wetenschap thuis te gevoelen. 
Geen week gaat voorbij of er wordt eene uitvinding van meer of minder 
gewicht gepubliceerd en niet alleen de ontdekkingen volgen elkaar ras 
op, ook de hypothesen nemen schrikwekkend in aantal toe. Wel hebben 
deze voor, dat haar kritiek tot nauwlettend onderzoek aanleiding 
geeft , maar ze hebben tegen , dat ze vaak door dat onderzoek 
blijken onhoudbaar te zijn en in den tijd, dat dit in vollen gang 
was , zoo diep zijn doorgedrongen , dat ze als wet worden gehuldigd 
door eene klasse van menschen , tot wie het bewijs van de onjuist- 
heid nog niet is doorgedrongen. En nu zwijgen we nog van het 
verkeerd opvatten van eene hypothese, zooals b. v. met die van darwin 
geschiedde. Ook hebben hypothesen in den beginne veel opgang 
gemaakt zonder dat zij dit verdienden, ja zelfs zijn ze tot wetten 
verheven zonder door een nauwlettend onderzoek daartoe te zijn 
geijkt. 
Vooral op het pas in den laatsten tijd ontgonnen gebied der phy- 
sische geografie ontstonden begrippen , die later werden verworpen , 
werden wetten verkondigd, die later bleken dwaalbegrippen te zijn. 
Wie telt ze , die mislukte pogingen om ettelijke verschijnselen op 
geografisch gebied te doorgronden , het aantal hypothesen 7 dat ge- 
13 
