188 
OVER RELICTEN EN RELICTENMEREN. 
bestonden , vóórdat de gletschers zich uit Noordelijk Schotland terug- 
trokken. Een ander meertje ten N. van Loch Maree watert hierop 
af en draagt den naam Litter Ewe. 
Moet men hieruit dan besluiten , dat ook dit meertje één was 
met Loch Ewe en Loch Maree? Dit enkel voorbeeld moge volstaan 
om aan te duiden , dat vaak de theorie ten koste van de waarheid 
werd gehandhaafd , zonder onderzoek. 
Credner waarschuwt dan ook tegen lichtvaardig gebruiken van 
overleveringen of zoogenaamd historische berichten. Ook het voor- 
komen van groote diepten in meren vindt hij geen bewijs voor een 
vroeger deel uitmaken der zee. Peschel nam aan, dat een meer, door 
met zijn bodem beneden den zeespiegel te reiken , een soort bewijs 
leverde vroeger deel van de zee geweest te zijn. De seculaire daling 
en rijzing geeft echter dit idee den genadeslag. Het meer , dat heden 
met zijn bodem eenige voeten beneden het zeeoppervlak ligt, kan 
over eenige tientallen van jaren hooger liggen en omgekeerd. Deze 
kenmerken zijn echter voor peschel niet de voornaamste. In de dieren- 
wereld vindt hij het zekerst kenmerk voor de vroegere geschiedenis 
van het meer. Tegen deze dwaling treedt credner met alle kracht op. 
Het bewijs, dat deze meening van peschel en zijn school onjuist is, 
wordt met evenveel vuur als scherpzinnigheid gegeven. Dat men dit 
niet vroeger inzag is nog een raadsel. Immers, sinds schmanke- 
witsch door zijne proeven aantoonde , dat de Artemia Milhausenii 1 
door vermindering van zoutgehalte van het water, waarin zij voor- 
kwam , iu de Artemia Salina en door ’t geleidelijk verzoeten van 
’t water zelfs in den zoetwatervorm van ’t verwante geslacht Branchipus 
overging , sinds dien tijd had men geen recht meer te spreken van 
een zee- of zoetwaterfauna. Hoogstens kon men spreken van een 
bepaalde diersoort , die een anderen vorm aannam , naarmate zij in 
zoet- of zout water werd gebracht. 
Dit echter geschiedde niet. Men ging voort de Relictenfauna te 
beschouwen als iets afzonderlijks, ontstaan op de plaats zelf, door 
wat onze duitsche naburen noemen »anpassung” misschien te ver- 
talen door » schikking”. En welken grond had men voor deze hoofdigheid? 
Geen anderen dan dezen , dat zeedieren , plotseling in zoet water ge- 
bracht, stierven na enkele sekonden. 
Eerst credner ontkent, dat relicten ook maar een zweem van 
1 Een soort kreeft. 
