EENE NIEUWE THEORIE VAN DE ZON. 
197 
als in het laatste geval wordt bedoeld , heet eene dissociatie. Eene ge- 
ringe afkoeling van de bij de dissociatie ontstane stoffen kan vol- 
doende zijn om hereeniging van het gescheidene tot stand te brengen. 
Ook dan brengt de vorming van de verbinding eene bepaalde hoeveel- 
heid warmte voort. 
Dat dergelijke dissociatie-verschijnselen zeer algemeen zijn , mag 
hier alleen worden vermeld. Bij zeer hooge temperaturen bestaan 
grondstoffen naast elkander , die zich bij lagere temperaturen met 
elkander kunnen verbinden. 
De witgloeiende toestand van de photosfeer van zonnen en sterren 
maakt, dat daar aan het aanwezig zijn van scheikundige verbindingen 
niet kan worden gedacht. Lockyer onderstelt zelfs, dat onze aardsche 
grondstoffen er eene splitsing hebben ondergaan. In de buitenste 
lagen van de chromosfeer daarentegen zal de afkoeling der gasmassa 
eenmaal zoover voortgaan, en is zij bij vele sterren reeds zoover 
voortgeschreden , dat grondstoffen zich met elkander kunnen verbin- 
den. Zijn hier nu, zoo redeneert dr. brester, twee grondstoffen A 
en B aanwezig, die eene verbinding AB kunnen vormen, dan hangt 
het tot stand komen van AB ook af van de aanwezigheid van 
andere gasdeeltjes 1^ , die voor de vorming van AB onnoodig zijn. 
Zijn er een groot aantal deeltjes E^> vermengd met A en B , dan 
knnnen zij de verbinding daarvan verhinderen , evenals knalgas (een 
mengsel van waterstof en zuurstof) door eene inductievonk niet wordt 
aangestoken, wanneer het met 7 1 / 2 maal zijn volumen aan lucht 
vermengd is. 
Zoo gaat de afkoeling voort ; A en B worden langzamerhand afge- 
koeld tot beneden de temperatuur , waarbij zij zich tot AB zouden 
verbinden , wanneer de deeltjes A en B niet met een te groot aantal 
deeltjes van anderen aard waren vermengd. Deze toestand wordt nu een 
overgedissocieerde toestand genoemd. De uitstraling, de oorzaak der afkoe- 
ling , houdt aan ; in de buitenste lagen van de chromosfeer verdicht 
zich een gedeelte der gassen tot wolken, die het licht, dat van binnen 
komt , onderscheppen. Toch moet die overgedissocieerde toestand 
eens ophouden ; ten eerste wordt de afstand tusschen de deeltjes A 
en B bij voortgaande afkoeling steeds kleiner en ten tweede zullen 
de molekulen AB (dus van dat gedeelte , dat reeds uit A en B 
ontstaan is) en de molekulen , die te zamen de verbinding van A 
en B onmogelijk maakten, zich verdichten. Hier zou m. i. de vraag 
kunnen worden gedaan waarom juist die deeltjes fyc zich zullen ver- 
