198 
EENE NIEUWE THEORIE VAN DE ZON. 
dichten? blijven zij gasvormig, neemt dan hun aantal binnen eene 
bepaalde ruimte niet toe in dezelfde evenredigheid als dat van 
A en B ? 
Eindelijk komt de vereeniging tot stand met de daaraan verbonden 
warmte-ontwikkeling ; de wolken, die hingen boven de laag, waar de 
verbinding AB ontstond, worden gasvormig en onderscheppen het licht 
niet meer. Zoo wordt verklaard het langzaam voor den dag komen 
van te voren donkere sterren , zoo ook de veranderlijkheid van het 
licht van roode sterren. Dat bij deze laatsten maximum en minimum 
van licht m^t elkander afwisselen , dat in de opeenvolging van deze 
afwisseling langzamerhand verandering komt , het is op dit standpunt 
volkomen begrijpelijk. 
Wat het laatste punt betreft wordt herinnerd, dat de scheikundige 
samenstelling over één bolvormig oppervlak, waarvan het middelpunt 
der ster het middelpunt is, wel overal gelijk is, maar dat zij ver- 
schilt , naarmate de straal van zulk een bolvormig oppervlak grooter 
of kleiner genomen wordt. Behalve de grondstoffen A en B kunnen 
dus aanwezig zijn grondstoffen A 7 en B 7 enz. , die op haar beurt in 
een toestand van overdissociatie geraken. 
Waar dr. brester nu deze voorstelling ook op de zon toepast, 
komt hij op verscheidene punten in strijd met algemeen aangenomen 
denkbeelden. De buitenste lagen der zon zijn nog niet zoover afge- 
koeld, dat ook hier wolken het licht onderscheppen. Toch heeft ook 
hier afkoeling plaats en vertoont zich de overgedissocieerde toestand ; 
houdt deze op , heeft de verbinding plaats en gaat daarmede eene 
aanzienlijke warmte-ontwikkeling gepaard, dan vertoonen zich uit- 
barstingen van warmte. De gassen boven de plaats , waar de warmte 
wordt voortgebracht , vertoonen een gloed , die zich van het dichtst 
bijgelegen gedeelte naar het verder afgelegen voortplant. Als zoodanig 
worden hier de protuberansen beschouwd , die gewoonlijk als hevige 
uitbarstingen van gassen , als krachtige verplaatsingen worden be- 
schouwd. Zoo noemt b. v. lockyer het ontstaan en verdwijnen binnen 
één uur van protuberansen , zoo groot als twaalfmaal den aardbol , 
een alledaagsch verschijnsel; is eene beweging met eene snelheid van 
100 mijlen in de sekonde volgens hem niet ongewoon; schat hij de snelheid 
soms op 250 mijlen in de sekonde. Het bezwaar van dr. brester tegen 
de geregelde laagsgewijze samenstelling der zon (zoo straks lieten wij 
duidelijk de woorden van lockyer hooren) bij zulke hevige beroeringen , 
die alles behalve zeldzaam zijn , is o. i. zeer gerechtvaardigd. Lockyer 
