DE BLIKSEMAFLEIDER. 
209 
trent de overdreven waarde , die men gewoonlijk aan een goede aard- 
verbinding hecht, lijkt mij zeer gewaagd; uit zijn proeven volgt hoog- 
stens, dat in sommige gevallen een groote aardweêrstand geen kwaad 
kan , in anderen daarentegen wel degelijk. 
In de eerste plaats beweert lodge , dat in de vele gevallen , waarin 
de bliksem den afleider verlaat en er zijdelingsche ontladingen plaats 
hebben, de oorzaak daarvan niet gezocht moet worden in slechte 
constructie of in gebrekkige aardverbinding , zooals men algemeen 
beweert, maar in iets anders. » Waarom”, vraagt hij, » verlaat de 
ontlading een dikken koperen geleider langs een hoogen schoorsteen, 
om gaten te slaan in metselwerk ten einde roet, rook of eenige ver- 
spreide ijzeren bouten te volgen ? alleen omdat aan den voet van den 
geleider de aardverbinding niet uitstekend en de aardweerstand groot 
is? Is dit laatste het geval, dan zou de bliksem zijn verontwaardi- 
ging daarover kunnen toonen als hij beneden was gekomen , door 
den grond om te woelen , er gaten in te slaan en gas- en waterpijpen 
te breken ; bovendien heeft de bliksemstraal niet op een beetje weer- 
stand te zien , want hij is wel door minstens een halve mijl lucht 
geslagen en zou dus ook wel door een voet of wat droge aarde 
kunnen gaan.” 
» Wanneer een bliksemstraal ’ een huis treft en een eind weegs den 
afleider volgt , dan zijdelings naar een regenpijp schiet of een muur 
stuk slaat , en men bij het onderzoek van de aardverbinding een 
grooten weêrstand vindt , dan schrijft men het ongeluk daaraan toe. 
Hoeveel weerstand zou men echter wel gevonden hebben op den weg , 
dien de bliksem werkelijk gevolgd heeft? Waarschijnlijk tienduizend 
maal meer ; de groote weêrstand kan dus niet de reden zijn van de 
zijdelingsche ontlading. 
Die reden ligt volgens lodge in de zelf-inductie van den draad , 
of zooals hij het noemt in de » elektrische traagheid.” 
Zooals men weet is inductie de invloed , dien een draad , waarin 
een elektrische stroom ontstaat , versterkt of verzwakt wordt , uit- 
oefent op een nabij gelegen gesloten geleider ; zelf-inductie is de 
invloed die wijziging in de stroomsterkte uitoefent op den draad 
zelven , waarin die stroom loopt. » Wanneer ik mijn afleider”, zegt 
lodge, » gesplitst denk in een groot aantal evenwijdige elementair- 
draden en er dan plotseling een stroom in ontstaat , dan zal de ont- 
staande stroom in een der elementair-draden een tegengestelden stroom 
induceeren in al de andere , en dit tegengesteld elektromotorisch 
