210 
DE BLIKSEMAFLEIDER. 
vermogen zal het tot stand komen van den stroom vertragen , en 
dus in uitwerking overeenkomen met de traagheid van vaste lichamen , 
waarop plotselinge krachten werken. Is deze zelf-inductie groot, dan zal 
de elektriciteit , die door den afleider naar de aarde moet stroomen , 
zelfs door een goed geleidenden conductor veel raoeielijker worden 
afgevoerd dan door een veel minder goeden geleider, die minder zelf- 
inductie heeft.” Om dit alles te bewijzen deelt hij proeven mede, 
waarbij hij de ontlading van leidsche flesschen de keus laat , om of 
plaats te hebben door een vonk tusschen twee koperen bollen , öf 
door een draad tusschen die bollen ; daaruit blijkt , dat er een vonk 
overspringt en de ontlading dus niet of althans niet geheel den 
draad volgt , totdat de knoppen op een bepaalden , vrij grooten af- 
stand van elkaar gebracht zijn. Wanneer hij nu op deze wijze ver- 
schillende draden met elkander vergelijkt , dan vindt hij , dat de 
ontlading gemakkelijker door ijzer, en wel door het dunste ijzerdraad 
gaat dan door koper. 
De oorzaak van dit verschijnsel zoekt lodge in de zelf-inductie 
van den draad; er komt zooveel elektriciteit, dat de draad die niet 
af kan voeren en de spanning is zoo groot, dat zij een aanzienlijke 
laag lucht door kan overspringen. 
Bovendien is , volgens lodge , de bliksemstraal een oscilleerende 
ontlading en doorloopt de stroom niet dadelijk de geheele dikte van 
den geleider maar alleen de oppervlakte. 
Het verschil tusschen grooten geleidingsweêrstand en deze elektrische 
traagheid of zelf-inductie is het volgende : bij grooten weêrstand volgt 
de stroom den draad en verwarmt dien des te meer naarmate de 
weerstand grooter is ; bij sterke zelf-inductie kan de ontlading niet 
doorgaan en springt de vonk over op andere lichamen. 
Verdere proeven, op dezelfde wijze genomen, leerden hem, dat 
metaal-lint de voorkeur verdient boven draad , en dat men bij geen 
geleider zijdelingsche ontladingen geheel kan vermijden. Het eenige 
middel om dit te beletten of althans te verminderen is , zijns inziens , 
de capaciteit van den geleider te vergrooten , d. i. den afleider een 
zoo groot mogelijk oppervlak te geven. 
Een belangrijke proef is de volgende : Op een plaat met een der 
bekleedsels verbonden , plaatst men drie geleiders : één , die een grooten 
bol draagt , één met een kleinen bol en één , die in een punt eindigt ; 
daarboven is een tweede plaat, waarop langzamerhand de elektrische 
spanning vermeerderd wordt. Al plaatst men de spits nu nog zoo 
