J)E BLIKSEMAFLEIDER. 
217 
zulk een leiding enorm is, omdat ijzer een hoog smeltpunt heeft, 
en omdat , in dit stelsel , een zeer groot aantal punten naar de donder- 
wolken gekeerd zijn en haar misschien zullen ontladen of althans haar 
spanning verminderen. Dr. mann vond wel , dat de oprichting van 
vele spitsen in Natal het aantal bliksemslagen deed verminderen , 
waarom zou dat dan met een gebouw niet het geval zijn ? ’t Ls echter 
zeer wel mogelijk, dat een andere bliksemafleider even goed is; ik 
beweer alleen , dat wij niet genoeg gegevens hebben om met zeker- 
heid een oordeel te vellen. 
Prof. lodge noemde in Maart 1888 het stadhuis te Brussel perhaps 
the best protected building in the world , en ik zou die uitspraak kunnen 
aanhalen als pleitende voor het door mij verdedigde stelsel van melsens , 
ware het niet dat vier maanden later , op 25 Juli 1888, het stadhuis 
te Brussel door den bliksem getroffen was. Op dien dag ontstond er 
ten gevolge van den bliksem een begin van brand aan het dak , aan 
den voet van den toren dicht bij den bliksemafleider. 
Uit het rapport door den ingenieur j. wybauw uitgebracht en uit 
eenige opmerkingen van den heer courtoy in de zitting van de 
»Société Beige d’Electriciens” van 2 Augustus 1888 1 blijkt, dat men 
nauwelijks zeggen kan , dat de bliksem ingeslagen is in het stadhuis 
te Brussel ; toch is er brand ontstaan ten gevolge van den bliksem , 
maar die brand is niet te wijten aan het gebrekkige van het stelsel , 
maar juist daaraan , dat men niet alle voorschriften van het stelsel 
is nagekom'en, met name losse metaalmassa’s niet aan beide zijden 
met den afleider verbonden heeft. Volgens het onderzoek van de heeren 
j. wybauw , courtoy , wauters en closset is de brand te wijten aan een 
vonk, die ontstaan is door de inductie van een oud, ijzeren anker, dat 
tusschen het metselwerk in den muur lag. Het eene uiteinde van 
dit anker ligt tegen de buitenoppervlakte van den muur juist op 
35 cM. van de draden van den bliksemafleider, het ander uiteinde 
ligt op 40 cM. van een looden plaat , die op het dak langs den voet 
van den toren loopt om het inwateren te beletten ; evenwijdig met 
dit lood loopen ook nog twee andere draden van den afleider. Bij 
onderzoek is nu gebleken , dat een dakstoel , juist boven het naar 
binnen gekeerd uiteinde van dit anker gelegen , grootendeels verbrand , 
en de looden plaat op vier plaatsen gesmolten was. De waarschijn- 
1 Bulletin de la Société Beige d’ Electriciens t. v. n° 8, p. 377- 
15 
