218 
DE BLIKSEMAFLEIDER. 
lijkste verklaring is deze, dat het ijzeren anker zeer sterk elektrisch 
is geworden door den invloed van den afleider en er daarna een vonk 
is overgesprongen tusschen het binnenst uiteinde en de looden plaat, 
die het droge hout aangestoken heeft. 
Is deze verklaring de juiste , en wij hebben geen reden er aan te 
twijfelen , dan had dit begin van brand niet kunnen ontstaan als vol- 
daan geweest ware aan den algemeenen eisch van de meeste electrici 
(ook van melsens), dat de metaalmassa’s met den afleider verbonden 
zijn ; het anker zoowel als de looden plaat waren buiten de geleiding. 
Naar aanleiding van deze gebeurtenis herinner ik er aan , dat melsens 
zelf uitzonderingen op dezen regel heeft toegelaten : 
»Je crois pouvoir affirmer,” schrijft hij, »que lorsque le paraton- 
nère possède un accordement tel qu’il assure une communication par- 
faite et assurée avec la terre par une large surface , il est quelques 
parties métalliques qu’on peut laisser , sans danger , en dehors du 
systeme des conducteurs. 
»On est parfois obligé d’en agir ainsi et j’ai du le faire quelque- 
fois a regret , a cause des difficultés , que je rencontrais pour établir 
ce raccordement dans des édifices achevés.” 
Misschien hebben die woorden wel juist betrekking op de con- 
structie van den afleider van het stadhuis te Brussel , maar dan blijkt 
uit deze gebeurtenis op nieuw , hoezeer het noodig is de metaalmassa’s 
met den afleider te verbinden. Het anker had men niet kunnen ver- 
binden, want waarschijnlijk wist men niet dat het bestond, maar het 
lood had zeker met den afleider verbonden moeten zijn/ Het blijkt 
dat de door melsens geuite meening , die ik boven aanhaalde , onjuist 
is en dat men zonder gevaar geen metaalmassa’s buiten gemeenschap 
met den afleider kan laten, want aan de voorwaarde, die melsens 
er bij voegt , is voldaan : een gebouw , waarvan de aardverbinding 
een grooter oppervlakte heeft dan het stadhuis te Brussel bestaat er 
ter wereld niet. 
Het feit, dat in dit gebouw op 25 Juli 1888 brand is ontstaan 
door den bliksem , is naar alle waarschijnlijkheid een gevolg van elek- 
trische inductie in een verloren anker , dus een gevolg van het niet 
getrouw op volgen van de eischen van het stelsel en vermindert daarom 
in geenen deele mijn vertrouwen in het stelsel van melsens. 
Dordrecht, Maart 1889. 
