220 
OVER DE SCHADELIJKHEID VAN GAS VOOR PLANTEN. 
kent, en die ontstaat als gas verbrand wordt, na met gewone lucht 
vermengd te zijn. De lichtgevende bestanddeelen van het gas bedragen 
slechts 3 — 7 pet. van het geheele volume, dus slechts een klein ge- 
deelte. Zij zijn, evenals het moerasgas, verbindingen van koolstof en 
waterstof, zoogenoemde koolwaterstoffen, en onderscheiden zich van 
elkander door de gewichtsverhouding , waarin deze beide elementen 
met elkander verbonden zijn. Juist aan deze samenstelling hebben zij 
haar lichtend vermogen te danken. Want door de hitte, die het ver- 
branden der drie hoofdbestanddeelen veroorzaakt, worden zij ontleed, 
en dus in koolstof en waterstof gesplitst. De laatste is een gas, dat 
wij reeds onder de drie voornaamste factoren van het lichtgas ge- 
noemd hebben , en dat bij de verbranding weinig licht , doch veel 
warmte voortbrengt. De koolstof wordt echter in vasten toestand afge- 
scheiden , als uiterst fijne deeltjes , die door de hitte der vlam ter- 
stond witgloeiend gemaakt worden. Deze deeltjes zweven in de vlam 
en zijn practisch de eenige bron van haar licht. Zij blijven gloeien, 
tot zij hoog genoeg in de vlam zijn opgestegen om met de zuurstof, 
die van alle kanten uit de lucht toestroomt , in aanraking te komen , 
en door middel van deze te verbranden. Dan houden zij op te lichten. 
Hoe langer dus de kooldeeltjes in de vlam blijven , vóórdat zij ver- 
branden , des te meer licht zal er voortgebracht worden , op des te 
voordeeliger wijze wordt het gas verbrand. Het gebruik van lampen- 
glazen , en de verschillende verbeteringen , die in den laatsten tijd 
aan gasbranders zijn aangebracht , hebben voornamelijk ten doel , dit 
gloeien der kooldeeltjes zoolang mogelijk te doen duren , en dus een 
zelfde lichtkracht met zoo weinig mogelijk gas te verkrijgen. 
Hoe vreemd het ook moge klinken , dat het gas zijne lichtkracht 
niet aan de verbranding der gasvormige bestanddeelen, maar aan het 
gloeien van door hare ontleding afgescheiden vaste deeltjes te danken 
heeft , toch weet iedereen bij ervaring , dat zulk eene afscheiding 
plaats heeft. Want het walmen der vlam is niets anders, dan het 
uittreden van die kooldeeltjes uit de vlam , vóór zij verbrand zijn. 
De walm , of het roet , dat zich op de porceleinen klokjes afzet , die 
in vele gasornamenten boven het lampenglas opgehangen zijn, is het 
duidelijkste bewijs voor de aanzienlijke hoeveelheid koolstof , die voort- 
durend in een lichtgevende vlam afgescheiden wordt. 
Onder de koolwaterstoffen , die op deze wijze het lichtvermogen 
van het gas vormen, zijn er enkele, die een sterken, onaangenamen 
reuk bezitten. Daarenboven komen er echter bijna steeds in lichtgas 
