OVER DE SCHADELIJKHEID VAN GAS VOOR PLANTEN. 
221 
bestanddeelen voor, die als verontreinigingen moeten worden beschouwd, 
daar zij noch warmte , noch licht voortbrengen , en dus het gas slechts 
verdunnen. Zij verbranden niet , of hoogst onvolledig , of geven bij 
de verbranding schadelijke bijproducten. Het sterk riekende ammoniak 
pleegt onder deze verontreinigingen steeds aanwezig te zijn , en draagt 
zeer aanzienlijk bij tot den reuk , die voor ons het middel is , om 
lekken in gasleidingen, of het toevallig open blijven van kranen, te 
ontdekken. In vele steden komen ook zwavelwaterstof en andere zwavel- 
verbindingen in het lichtgas voor. Ook deze rieken zeer onaangenaam. 
Passen wij nu dit overzicht van de samenstelling van lichtgas en 
van het ontstaan van het licht in de vlam toe , op de vraag naar 
de schadelijkheid van het gas voor het plantenleven. 
Het is duidelijk , dat deze schadelijkheid in de twee , in het begin 
onderscheiden opzichten , van geheel verschillenden aard zal zijn. In 
het eene geval toch zijn het de bestanddeelen van het gas zelve , die 
nadeelig kunnen werken , in het andere de producten van de ver- 
branding. Doch beide gevallen komen daarin met elkander overeen , 
dat de schadelijkheid niet afkomstig is van de hoofdbestanddeelen 
van het lichtgas, maar van de bijmengselen. Gaan wij dus deze beide 
groepen afzonderlijk na. 
Wij hebben gezien , dat lichtgas voor de helft van zijn volumen 
uit waterstofgas bestaat. Dit gas nu is, voor het plantenleven, vol- 
komen onverschillig , gelijk tallooze proeven geleerd hebben. Het is 
even onverschillig als de stikstof, die vier vijfde deelen der atmosphe- 
rische lucht uitmaakt. Mengt men één liter zuurstof, met vier liters 
waterstof, zoo verkrijgt men een gasmengsel dat aan zuurstof even 
rijk is, als de gewone lucht, maar waarin alle stikstof van deze door 
waterstof is vervangen. In zulk een mengsel groeien planten even 
goed als in lucht. Natuurlijk mag men de planten niet in zuivere 
waterstof brengen, want dan zou men ze, door gemis aan zuurstof, 
doen stikken. Yan de beide andere hoofdbestanddeelen van lichtgas, 
het moerasgas en het kooloxyde , geldt , zoover onze ervaringen reiken , 
hetzelfde als van de waterstof. Deze stoffen zouden dus alleen dan 
schadelijk voor de wortels der planten kunnen worden , als zij uit 
lekken in gasbuizen in zóó groote hoeveelheid konden uitstroomen , 
dat zij alle lucht uit den grond verdreven , en dus de wortels door 
gemis aan zuurstof deden sterven. Doch lang voor dat deze toestand 
kan intreden, zullen de wortels reeds door de schadelijke bestand- 
deelen van het gas gedood zijn. 
