OVER DE SCHADELIJKHEID VAN GAS VOOR PLANTEN. 
223 
groeien. Brengt men nu echter in de lucht der flesch een kleine hoe- 
veelheid lichtgas , dan zal deze ten deele in het water oplossen , en 
dus door den groeienden top van den wortel kunnen worden opge- 
nomen. Men bespeurt nu terstond een vertraging in den groei , en 
bij eenigszins aanzienlijke toevoeging van gas houdt de groei allengs 
geheel op. Heeft men op de wortels , op een bepaalden afstand van 
den top , een fijn merk met Oost-Indische inkt gemaakt , en meet men 
nu van tijd tot tijd den afstand van dit merk tot den top , zoo heeft 
men een nauwkeurige maatstaf voor de snelheid van den groei. Men 
ziet dan, dat eene toevoeging van 20 — 30 pet. gas de groeisnelheid 
van de kiemwortels van maïszaden in weinige uren tot op de helft , 
eene van 6 — 9 pet. tot op 2 / 3 deelen vermindert. Geringere hoeveel- 
heden gas hebben een overeenkomstig zwakkere werking , maar zelfs 
als in de lucht in de flesschen slechts 0,005 pet. gas gebracht was, 
was de vertraging van den groei nog duidelijk waarneembaar. Er 
kan dus geen twijfel zijn , dat ook zeer geringe sporen van gas na- 
deelig op den groei der wortels werken. 
Minder duidelijk is de nadeelige werking van de verbrandingspro- 
ducten van deze bijmengselen van het gas. De lichtgevende bestanddeelen 
bestaan uit koolstof en waterstof, en geven bij de verbranding dus 
koolzuur en waterdamp ; beide zijn , gelijk wij reeds meermalen gezien 
hebben, onschadelijk. Ammoniak bestaat uit stikstof en waterstof, bij 
de verbranding vormt de laatste waterdamp , terwijl de eerste vrij 
wordt; ook hier zijn de beide bestanddeelen onschadelijk. Zwavel- 
waterstof is geen standvastig bestanddeel van lichtgas ; het levert 
waterdamp en zwaveligzuur. De andere zwavel verbindingen leveren, naast 
koolzuur en waterdamp , eveneens zwaveligzuur. Dit zwaveligzuur nu 
is eigenlijk het eenige schadelijke verbrandings-product , maar de gassen 
die het voortbrengen , maken een zoo uiterst gering deel van het 
geheele mengsel uit , dat het zeer de vraag is , of het in voldoende 
hoeveelheden ontstaat, om onze kamerplanten werkelijk te benadeelen. 
Maar er is nog iets anders. De verbranding van het gas in onze 
lampen is niet altijd eene volkomene. Wij zorgens slechts dat de 
lamp niet walmt, en dus dat alle koolstof, die vrij wordt, ook ver- 
brandt. Maar of een klein deel der koolwaterstoffen onontleed blijft , 
en vooral of de verontreinigingen , dus de ammoniak en de zwavel- 
verbindingen , ten deele in onveranderden toestand uit de vlam ont- 
wijken , daarop kunnen wij natuurlijk , bij het branden van gaslicht , 
niet letten. De mogelijkheid bestaat dus, dat on verbrande of onvolledig 
