VERGIFTIGHEID VAN KLEURSTOFFEN UIT STEENKOLENTEER. 239 
eerste aflevering van het werk , waarin de uitkomsten van zijn onder- 
zoek worden bekend gemaakt, is onlangs verschenen (Berlin 1889. 
Verlag von august hirschwald.) Van de twaalf groepen , waarin hij 
alle teerkleurstoffen verdeelt , zijn twee , de nitroso- en de nitrokleur- 
stoffen , hierin uitvoerig behandeld. 
Tot de nitroso-kleurstoffen behooren resorciengroen (ook wel elzas- 
groen of solied-groen genoemd) en naphtolgroen. De eerstgenoemde 
verfstof, die op katoen gebracht wordt door met een ijzerzout als 
bijtmiddel behandeld katoen in eene oplossing van dinitroresorcien te 
brengen , is niet geheel onschadelijk ; groote hoeveelheden werden bij 
honden in de maag gebracht , zonder dat de dieren er eenigen last 
van ondervonden, maar toen bij een hond 19 centigram onder de 
huid gespoten werd , volgde binnen 24 uur de dood. Ook naphtol- 
groen was onschadelijk , toen het in de maag werd gebracht , maar 
bracht bij onderhuidsche inspuitingen koorts en abcessen te weeg. 
Van de nitrokleurstoffen werkten het pikrinezuur en zijne zouten , 
die als gele verfstoffen gebruikt worden en reeds sints lang als ver- 
giftig bekend stonden , minder krachtig dan van te voren vermoed 
werd. Toch acht dr. weyl de verbodsbepaling in dit geval volkomen 
gewettigd. Sterker waarschuwt hij tegen viktoriageel (andere namen : 
goudgeel , viktoria-oranje , aniline-oranje ) , dat als surrogaat voor saffraan 
wordt gebruikt en dan tot het geel kleuren van likeuren , banketbakkers- 
waren enz. dient. Geven zijne op konijnen en honden genomen 
proeven , hem reeds aanleiding tot die waarschuwing , met te grooter 
aandrang dringt hij op verbodsbepalingen aan , nadat hij kennis ver- 
kreeg van den dood eener vrouw in Bremerhaven , die den 9den 
Augustus 1887 voor 15 Pfennige van dit saffraansurrogaat gebruikte 
en nog geen vijf uur later overleden was. Ook Martiusgeel (andere 
namen: naphtolgeel , naphtalinegeel , manchester geel , saffraangeel , jaune d'or) 
behoorden verboden te zijn ; in Duitschland wordt het o. a. bij het 
drukken van tapijtstoffen en in Frankrijk en Italië voor het kleuren 
van voedingsmiddelen (b. v. van macaroni) gebruikt. Daarentegen 
bleken naphtolgeel S (andere namen: aniline-geel , succinine, zwavelgeel , 
citronine , jaune nouveau , jaune solide ) en hrillavtgeel (SchoellkopJ) on- 
schadelijk te zijn. Omtrent de werking van aurantia , die verschillend 
beoordeeld wordt, kon dr. weyl zelf geen proeven doen. 
Tot zoover reiken de waarnemingen van dezen onderzoeker. Op 
grond van mededeelingen van anderen en van de statistiek der sterf- 
gevallen in fabrieken, waar teerkleurstoffen worden gemaakt, houdt 
