IN UE WESTPHAALSCHE KALKBERGEN. 
247 
om zich aan de lucht mede te deelen. Bovendien kon ook de aarde 
onder dien dikken wolkenmantel geen warmte uitstralen. De uitstraling 
van warmte is echter de voornaamste oorzaak van koude. 
Langzamerhand kwam er nu verandering in de verhouding tusschen 
land en water. Aan de kusten der reeds genoemde eilanden ont- 
stonden , door de werking der rivieren , banken en deltas. De steeds 
zich vermeerderende koraaldieren bouwden riffen. De schelpen der 
gestorven mossels hoopten zich meer en meer op. Bij dit alles moeten 
wij verder niet uit het oog verliezen , dat de geologische perioden 
honderdduizenden van jaren geduurd hebben. Nog bel&ngrijker invloed 
werd uitgeoefend door geweldige vulcanische werkingen , in het 
binnenste der aarde , die den bodem der zee hier deden stijgen , ginds 
deden dalen , gelijk dat trouwens ook nu nog op vele plaatsen waar- 
genomen kan worden. Ook deze niveauveranderingen hadden toen , 
als nu, uiterst langzaam plaats, doch zij duurden eeuwen bij eeuwen. 
Ook vulcanische uitbarstingen gingen daarmede gepaard. 
Het Zevengebergte bij Bonn is daarvan een sprekende getuige. Het 
bestaat uit basaltmassa’s , die in halfvloeibaren toestand door de 
aardkorst heen naar boven geperst werden. 
Ongeveer op de plaats, waar nn de Lenne ontspringt, bevond zich 
op het bovengenoemde Devonische eiland een meer , althans een plek , 
die later onder water gestaan heeft. 
Dit blijkt hieruit, dat men er hetzelfde gesteente vindt, waaruit 
ook de zuidelijke rand van het Ruhr-gebied en een aanzienlijk deel 
van het Lenne-gebied grootendeels bestaat. Het wordt door de Lenne 
dwars doorsneden en bestaat uit zoogenaamde Eifelkalk. De »Eifelbahn” 
van Trier naar Keulen , in het Eifelgebergte , gaat dwars over een 
groot aantal van zulke, in Devonische meren afgezette , kalkvormingen. 
Vandaar de naam. 
Nu ligt het voor den geoloog gewichtige van de streek , waarheen 
ons tochtje ons voert, in de volgende eigenaardigheid. De elkander in 
tijd en van beneden naar boven opvolgende lagen , vindt men hier zóó 
bijeen , dat die opvolging aan de oppervlakte waargenomen kan worden. 
Men zou zich namelijk zeer vergissen als men meende , dat ook 
maar de hoofdformaties overal voorkomen. 
Op plaatsen , die , sedert den tijd , waarin de Devonische gesteenten 
zich vormden , steeds boven water gebleven zijn , konden zich geen 
nieuwe lagen afzetten. 
Andere gedeelten der oppervlakte dompelden tijdelijk onder , om 
