248 
IN DE WESTPHAALSCHE KALKBERGEN. 
later weer droog te worden. Zulke tijdelijke onderdompelingen konden 
ziek met groote tusschenpoozen herhalen. Zoo konden zich nieuwe 
vormingen afzetten op zeer oude , terwijl de tusschenschakels ont- 
braken. De groote moeielijkheid , die voor den onderzoeker hieruit 
ontstaat , springt terstond in het oog. Op ver van elkander verwijderde 
punten van de aarde kunnen gelijktijdig gesteenten ontstaan zijn , die 
derhalve tot dezelfde formatie behooren. Toch kunnen , zoowel het 
materiaal waaruit zij opgebouwd zijn , verweerde gesteenten uit de 
omgeving , als de kenmerkende planten en dieren , door den invloed 
van de luchtgesteldheid en van de aardrijkskundige ligging aanmerke- 
lijke afwijking vertoonen. Stellen wij ons nu voor een eiland , dat 
zich , zacht glooiend , ver onder de zee uitstrekt. Laat dit eiland zeer 
langzaam opstijgen of, wat dezelfde uitwerking moet hebben, de 
zee er om heen langzaam dalen , dan zal de bodem langzaam oprijzen 
uit de golven. 
Naarmate de zee verder terugwijkt, komen de intusschen door af- 
zetting op den boden gevormde gesteenten geleidelijk boven water. 
Later zal men dan , van het midden van dit voormalig eiland uitgaande , 
alle formaties achtereenvolgens aantreffen , naast elkander, zooals zij 
zich na elkander gevormd hebben. 
Zoo bevinden wij ons, als wij de Lenne volgen van haren oorsprong 
tot waar zij zich bij Hohen Syburg uitstort in de Ruhr , eerst op 
Onderdevonisch gesteente ; dan gaan wij over een smalle strook Opper- 
devonische Eifelkalk ; vervolgens passeeren we een strook zoogenoemd 
Culm (koolkalk) , die het oudste gedeelte , de onderste verdieping 
uitmaakt van de steenkoolformatie. Daarop volgt zandsteen met ver- 
spreide, niet »abbauwürdige n steenkoolvormingen (Flötzleerer-sandstein). 
Eindelijk , als wij de Ruhr overschreden hebben , zijn wij in de eigen- 
lijke steenkoolformatie. 
Naar ’t noorden gaat deze over in de krijtvorming , die nog binnen 
de grenzen van ons land is waargenomen , om zich daar te verliezen onder 
de nieuwst aangespoelde , zoogenoemde diluviale en alluviale gronden. 
Reeds bij Essen , welke ijzer- en steenkoolstad de reiziger , zoo 
hij ons voorbeeld volgt, ten ongeveer 10 ure bereikt, bevinden wij 
ons in het steenkolengebied. Overal rijzen de schoorsteenen , met hun 
zwarte rookvanen , hoog in de lucht. Talrijke hoogovens zijn we reeds 
voorbijgevlogen. Zij zijn gemakkelijk herkenbaar aan de reusachtige 
wielen der elevators, waarmede het ijzererts naar boven gebracht wordt. 
Uit de ingewanden der ons omringende bergen brengen de menschen 
