266 BENIGE ONTWl K K ELI NG SM OM ENTEN DER GROOTE HE LISEN EN. 
vage voorstellingen moeten verkregen zijn bij het stooten van het 
foetus tegen den uteruswand , en bij het intrauterien inzuigen van 
amnionvloeistof ; immers gelijk harvey , en voor hem hippocrates 
opmerkte, 1 kan een kalf terstond na de geboorte meer of minder 
volkomen zuigen , maar vergeet het die kunst zonder oefening binnen 
weinige dagen , waarna het dan zeer moeielijk is haar weder te doen 
aanleeren. Het honger- of dorstgevoel wekt het kind na de geboorte 
o,p tot drinken , en daar het foetus gewend was het vruchtwater tot 
zich te nemen — de maag- en darmcontenta (meconium) bevatten 
ingeslikt lanugo — acht kussmaui, het niet onwaarschijnlijk dat de 
herinnering 2 daaraan het pasgeboren kind voedsel doet zoeken , en 
door zijn gevoel geleid daar , waar het eenig voorwerp waarneemt. 
Strijkt men een voor weinige uren geboren , nuchter kind met den 
vinger zacht op een der wangen , dan kan men vaak zien hoe het 
snel het hoofd omdraait , den vinger met den mond pakt en begint 
te zuigen ; raakt men daarna den anderen wang aan , dan herhaalt 
zich hetzelfde proces , en zoo kan men vele malen achtereen voort- 
gaan , totdat bij het wederom verwijderen van den vinger uit den 
mond eensklaps een heftig protest in den vorm van schreeuwen en 
spartelen met handen en voeten aan de proef een einde maakt. 3 
Uit dit eenvoudig onderzoek maakt kussmaul op dat reeds vóór 
de geboorte honger en dorst gevoeld worden en een zekere voor- 
stelling opwekken, waarbij tevens de spieren van armen, hals, zuig- 
en slikwerktuigen worden geoefend. 4 Dat het gecombineerde honger- 
en dorstgevoel de oorzaak dier bewegingen is, blijkt hieruit dat 
verzadigde zuigelingen geen zuigbewegingen maken. Het schreeuwen 
is eerst na of bij de geboorte opgetreden ; vóór dien tijd zijn de 
longen buiten werking , atelectatisch , en zouden zelfs respiratorische 
bewegingen den dood van het foetus na zich slepen ; het eerste 
schreeuwen wordt hoogstwaarschijnlijk veroorzaakt door pijn , tenge- 
volge van den plotselingen overgang in de koude lucht en het aan- 
raken der fijngevoelige huid . misschien ook nog wel onder invloed 
van den luchthonger , die optreedt als de placentaire bloedsomloop 
1 Ch. darwin, Der Ausdruck der Gemilthsbewegungen ( übers . v. j. victor carus). 2e Aull. 
1874. S. 31 noot. 
2 A. kussmaul, Untersnchungen über das Seelenleben des neuyeborenen Menschen. 
2e Aufl. 188'. S. 30. 
3 Kussmaul. Ibid. S. 26. 
4 Kussmaul. Ibid, S. 31. 
