294 
L1EBIG EN WÖHLER. 
kroond zijn door adelaars van verguld aluminium ; bij onderzoek blijkt, 
dat het voor het eerst in 1827 te Berlijn gemaakte metaal inderdaad 
daartoe gebruikt is. 
De tot nog toe vermelde onderzoekingen , waaraan wöhler deel- 
nam , hebben vèrreikende gevolgen gehad zoowel op het gebied der 
wetenschap zelve als op dat der toepassingen , waarbij de groote 
maatschappij haar voordeel vindt. Talloos zijn de kleinere onderzoekingen , 
waaromtrent hij in zijne brieven mededeelingen doet 5 zeldzame mine- 
ralen en meteoorsteenen worden aan een scheikundig onderzoek onder- 
worpen ; met DEviLLE deed hij in 1857 de waarneming, dat de 
grondstoffen boor en kiezel zich rechtstreeks met de stikstof uit den 
dampkring verbinden , en uitte hij de hypothese , dat de ontleding 
van boorstikstof door waterdamp in de suffionen van Toskane de 
dampen van boorzuur en de ammoniakzouten zouden voortbrengen ; 
in 1863 spreekt hij de overtuiging uit omtrent het bestaan van ver- 
bindingen , beantwoordende aan de organische verbindingen , doch die 
in plaats van koolstof kiezel bevatten. Behalve deze wetenschappelijke 
onderzoekingen volbrengt hij jaren lang de tijdroovende taak om het 
scheikundig jaarboek van zijn leermeester berzelius in he^ duitsch te 
vertalen en leidt hij de werkzaamheden in een druk bezocht labora- 
torium. In het zomersemester van 1862 b. v. werken onder zijne leiding 
76 laboranten; tijdens het zomersemester van 1864 spreekt hij van 
ongeveer 80 praktikanten , waaronder 7 Amerikanen , 3 Engelschen , 
2 Russen en 1 Franschman. 
Bleven de werkzaamheden van wöhler voortdurend bepaald bij het 
zuiver scheikundig onderzoek, liebig hield zich in lateren tijd voor- 
namelijk bezig met de toepassingen , waartoe de scheikunde op velerlei 
gebied aanleiding geeft. Onderwerpen van physiologischen aard of op 
het gebied der landbouwkunde thuis behoorend zijn het vooral, die 
zijne aandacht bezighouden. Reeds in 1839 ontvouwt hij in een brief 
zijne denkbeelden over het eigenaardige van gistingsverschijnselen ; 
volgens hem worden gisting en rotting teweeggebracht door de aan- 
raking met eene stof, die in een toestand van ontbinding verkeert 
en die haar toestand op haar omgeving overdraagt. De suikermolekulen 
b. v. bij de alkoholische gisting zouden uiteenvallen in molekulen 
alkohol en koolzuur, omdat zij in aanraking zijn met gistcellen, die 
in een toestand van ontbinding verkeeren. Stelt pasteur hiertegen- 
over , dat gisting en rotting het gevolg van levensverschijnselen van 
oneindig klejnen zijn, liebig ziet de zaak anders in; zooals bekend 
