LIEBIG EN WÖHLER. 
301 
vol deernis aan zijne vrienden deville , brogniart , dumas , van wie 
hij vertrouwt, dat zij door den algemeenen waanzin niet vervuld 
zullen zijn. En bij zulke betuigingen van medelijden laten zij het niet 
blijven. Door hunne verbindingen in het duitsche leger trachten zij 
aan deville en debray, die zich te Parijs bevinden, brieven te be- 
zorgen van hunne echtgenooten , die Parijs verlaten hebben voor den 
aanvang van het beleg; aan de vrouw van barreswil, die te Bou- 
logne verkeert, terwijl haar man te Tours is, zendt liebig een wissel 
van 500 francs. Ook hier blijft dus het gemeenschappelijk streven 
naar waarheid een band , die harten bindt ondanks de scheidsmuren , 
die tusschen hen worden opgetrokken 
Ten slotte nog een woord over den invloed, dien de vrienden op 
elkander uitoefenden. In brieven , zoowel uit vroegere als uit latere 
tijdperken , openbaren zich bij liebig blijken van eene zwaarmoedig- 
heid , die de vriendschap van wöhler hem zonder eenigen twijfel 
heeft helpen bestrijden. »Ten slotte is het doel der scheikunde” zoo 
schrijft liebig reeds in 1832 in eene van zijne hypochondrische buien . 
» alleen om een goed schoensmeer te maken of de kunst te vinden 
het vleesch goed gaar te koken en daardoor beter verteerbaar te maken. 
Iets wat duurzaam genot schenkt, wat gemoed en verstand beide be- 
vredigt, geeft zij ons niet.” » Ondraaglijk is het leven, wanneer kleine 
verdrietelijkheden door de inbeelding zoo sterk worden vergroot, dat 
zij elk genot verbitteren en elk aangenaam uur bederven.” In Maart; 
1834 heeft hij een bepaalden af keer van zijn laboratorium en werkt 
hij alleen met zijne voeten , namelijk door te wandelen ; in Januari 
1839 drukt hij den tegenzin, dien de scheikunde hem inboezemt, 
niet minder duidelijk uit. »Het leven genieten kan ik niet;” »het is 
de moeite van het leven niet waard , men werkt totdat men ziek is , 
en laat zich gezond maken om op nieuw met het werk te beginnen. 
(12 Augustus 1839).” »De lust in het praktisch onderzoek is ver- 
dwenen ; ik ben het moede en niet in geringe mate ; alleen de prikkel 
der toepassingen heeft nog vat op mij (17 April 1841).” In Mei 1843 
schrijft hij , dat hij er ernstig over denkt om zijn ontslag te vragen ; 
»het schijnt mij toe, dat er geen vreugde meer bestaat.” Het moede 
om als schoolmeester te spelen, onderneemt hij in Maart 1845 eene 
reis naar Engeland , waarbij hij het doel heeft zich een onafhankelijk 
bestaan te verschaffen. Heeft hij in de vakantie op eene reis getracht 
nieuwe krachten te verzamelen , zijne gezondheid is soms gevlogen , 
zoodra hij in de studeerkamer of in het laboratorium den arbeid her- 
