o 02 
LIEBIG EN WÖHLER. 
vatten wil. (November 1850). Heeft hij later bevrediging gezocht bij 
de toepassingen , ook daar gevoelt hij zich teleurgesteld ; mijne be- 
moeiingen in zake landbouwkunde en physiologie zijn een Sisyphus- 
arbeid, waarbij de steen telkens op mijn eigen hoofd terugvalt; soms 
schijn ik mijzelven een afvallige , een renegaat toe , die zijne godsdienst 
verzaakt heeft en thans geen godsdienst meer heeft (April 1857)”; of: 
»ik ben veroordeeld water in het vat der Danaïden te dragen; alles 
wat ik doe , is vergeefs gedaan ; ik verteer mijne beste krachten zonder 
eenig gevolg (November 1857).” »Schrijf mij toch en spreek mij eenigen 
moed in, (December 1858)” de woorden klinken aandoénlijk bij zoo- 
veel uiterlijken voorspoed, zooveel roem; zooveel klachten het geheele 
leven door getuigen tevens van den rijkdom van het vriendenhart, dat 
troosten kan en wil. 
Heeft liebig den arbeid niet om den arbeid zeiven liefgehad , maar 
te veel op de vruchten gezien, die zij hem opleveren moest? Eene 
andere vraag is , of de uitingen voorbijgaande , hoewel telkens terug- 
keerende indrukken teekenen ; dit moet wel zoo zijn , of het werk- 
zame leven wordt er een onverklaarbaar raadsel door. De toon , waar- 
mede LiEBiG. optrad, wanneer iemand zijn arbeid miskende, toont 
ook, dat hij zonder eenige terughouding schreef, hetgeen hij dacht. 
Persoonlijke onaangenaamheden waren daarvan voortdurend het gevolg; 
met marchand ligt hij over hoop, de vriendschap van berzelius ver- 
liest hij , vijandelijk staat hij tegenover mulder en mulder tegenover 
hem, tusschen hem en dumas bestaat , hoewel tijdelijk, eene verkoeling; 
geeft wöhler den raad voorloopig niet te antwoorden , liebig verwijt 
den man , wien deze raad gold , recht in het gezicht , dat hij een 
onbeschaamde kerel is , die stellig persoonlijk komt , omdat hij dan 
meent de verdiende straf te ontgaan ( dass mir sein Besucli wie das 
Verfahren eines Hundes vorkommt , welcher sich die verdienten Fusstritte 
ersparen will). Het verbaast ons niet van wöhler de herinnering te 
hooren, dat zijn vriend in Frankrijk en in Duitschland als strijdlustig 
bekend staat. Herhaaldelijk dringt hij op matiging in woord en ge- 
schrift aan ; handel niet uwer onwaardig , laat u niet af van het hooge 
wetenschappelijk standpunt, waarop het nageslacht u zal zien staan, 
in een lageren kring , waarin gij zelf een smet werpt op den glans 
van uwe verdiensten.” Van wöhler kan liebig de terechtwijzing ver- 
dragen: »de wijze, waarop gij hier uiteenzet voor hoever en waarom 
uwe meeningen van die van berzelius afwijken, is hoogst ongepast; 
en nog des te meer omdat hij persoonlyk uw vriend is.” Een klein 
