EENIGE 0NTW1KKELINGSM0MENTEN DER GROOTE HERSENEN. 321 
het aangezicht, is aangeboren, impulsief, en het gevolg van de 
intra-uterine houding ; het omvatten van een vinger , dien men in de 
hand van het kind legt , is in de eerste dagen een zuivere reflexbe- 
weging. Dan volgt het, bij volwassenen verstrooide of » mechanische” , 
vasthouden van in de hand gelegde voorwerpen , als een onbewuste 
(bij volwassenen onbewust geworden of niet meer bewuste , bij het 
kind nog niet bewuste) instinctieve beweging. Hierop neemt men het 
vasthouden van het voorwerp met tegenovergestelden duim waar , 
wanneer het zoo staat dat de rondtastende hand het toevalligerwijze 
grijpt. Daar de duim meewerkt , is de zuivere reflex gecompliceerd 
geworden en de centrale scheiding der tot nu toe vereenigde impulsen 
tot stand gekomen ; en daar het vasthouden veel langer duurt dan 
bij den reflex , en ook de opmerkzaamheid , alhoewel onvolkomen en 
vluchtig, op deze nieuwe wijze van vasthouden schijnt gevestigd te 
worden , is deze beweging nu niet meer zonder het bewustzijn van 
het cerebro-sensorium tot stand gekomen ; zij is echter nog niet wille- 
keurig. Deze wijze van eerst vasthouden (maar niet grijpen) staat nog 
dicht bij de instinctieve, ideomotorische bewegingen. In de zeventiende 
tot negentiende week begint het aandeel van den wil van het cerebro- 
motorium in ’t spel te komen ; het kind strekt den arm nog niet 
uit , maar wil het voorwerp , dat toevallig in de hand kwam , vast- 
houden , beschouwt het, en maakt er zich eene voorstelling van. 
Van dit fixeeren tot het grijpen van het gefixeerde voorwerp is slechts 
ééne schrede en daarmee is het grijpen, na het grijpen willen , geboren. 
De verbindingsbaan tusschen cerebro-sensorium en cerebro-motorium 
is eindelijk gangbaar geworden.” 
Aan de imitatieve of nabootsings-bewegingen schrijft preyer groote 
waarde toe , daar de eerste imitatieve beweging met zekerheid de 
werking van de groote hersenen bewijst. Want nabootsing kan eerst 
volgen als men zintuigelijk heeft waargenomen , zich een voorstelling 
gemaakt heeft en de bij die voorstelling behoorende beweging uit- 
voert. Hierbij is dus de wil om die beweging uit te voeren ; althans 
geldt dit voor de eerste nabootsing , want een vaak op dezelfde wijze 
herhaalde willekeurige beweging nadert hoe langer hoe meer tot de 
reflexen en wordt dan schijnbaar onwillekeurig. Dat de expressieve 
bewegingen een verdere ontwikkeling van de imitatieven zijn, blijkt 
hieruit dat blindgeborenen, en zelfs personen die op later leeftijd 
blind zijn geworden , hun aangezichtsspieren zoo goed als niet bewegen , 
dus hunne strakke gelaatsuitdrukking bijna niet veranderen. Komt 
