326 EENIGE ONTWIKKELÏNGSMOMENTEN der groote hersenen. 
is geen enkele reden waarom men de handelingen van kinderen voor 
specifiek daarvan verschillend zou verklaren. Alleen leert het kind , 
eer het kan spreken , meer en abstracter begrippen vormen , omdat 
het als menschenkind onder menschen verkeert. Heeft het echter 
leeren spreken , dan verwijdt de klove zich zoo ontzachelijk , dat men 
het juiste onderscheid tusschen mensch en dier slechts verstaan kan , 
als men nagaat hoe het spreken geleerd wordt. 1 
Bij zijn onderzoekingen dienaangaande is preyer tot het besluit 
gekomen , dat elk stadium van het gezonde, nog niet volkomen sprekende 
kind teruggevonden wordt bij den zieken mensch , die niet meer vol- 
komen kan spreken. Door vergelijking van die beide toestanden is 
het mogelijk physiologische gevolgtrekkingen te maken aangaande het 
leeren spreken. 
Een normaal volwassen mensch moet , om te kunnen spreken , een 
oor hebben dat ongeschonden is , een verbinding daarvan met een 
plaats van de groote hersenen waar de zintuigsindruk wordt ont- 
vangen , en met een plaats vanwaar uit de motorische impuls gaat 
naar de ongeschonden spraakwerktuigen. De zintuigsindruk wordt 
tevens als herinneringsbeeld bewaard , en kan later de motorische 
processen eveneens veroorzaken. 
Het schema daarvan is als volgt (fig. 1): het periphere oor o staat 
door middel van de gehoorzenuw a in verband met 
de plaats K , waar de geluidsindruk wordt bewaard ; 
vandaar gaat de intercentrale baan v naar het cen- 
tromotorische centrum M , om als centrifugale, expres- 
sieve baan in de spraakwerktuigen Z te eindigen. Is 
eenig deel van dezen weg oZ op de een of andere 
wijze onbegaanbaar, dan is de spraak gestoord. Als 
het gehoororgaan o of de gehoorzenuw a gelaedeerd 
is , dan ontstaat hardhoorendheid of doofheid ; is deze aangeboren , 
dan spreekt men van doofstom. Zijn de impressie ve centrale banen aK 
aangedaan , dan ontstaat centrosensorische dysphasie en aphasie , woord- 
doof heid : men hoort daarbij de woorden wel , maar verstaat ze niet , 
en kan voor zijne gedachten de juiste zegswijze niet vinden. Is de 
intercentrale baan v beleedigd , dan ontstaan intercentrale leidings- 
dysphasie en aphasie : de woorden worden gehoord en verstaan ; de 
patiënt spreekt echter niet uit zichzelf en kan een voorgezegd woord 
Fig. 1. 
1 W. preyer, Die Seele des Kindes, Leipzig 1884. S. 281. 
