328 
EENIGE ONTWJKKELINGSMOMENTEN DER GROOTE HERSENEN. 
drie deelen van het gelnidscentrum , namelijk nog een centrum van 
hoogere orde , het dictorium , D , dat voor verbuiging en zinsbouw 
zorg draagt (fig. 3). Dat dictorium moet door twee verbindingsbanen 
met elk der drie andere centra in verband staan , want bet moet een 
daarvan voortgeleiden prikkel kunnen ontvangen , en een impuls daar- 
heen kunnen zenden. Dat hiervoor twee afzonderlijke wegen noodig 
zijn volgt reeds uit de overweging , dat er geen enkel geval bekend 
is van een zenuwvezel die onder natuurlijke omstandigheden in beide 
richtingen , centripetaal en centrifugaal , geleidt. Wel werd dit resultaat 
verkregen door paul bert, die bij een rat de punt van den staart in 
haar rughuid deed vastgroeien , en daarna den staart bij den wortel 
afsneed : bij prikkeling bleek de staart gevoelig te zijn , zoodat de 
prikkel in de gevoelszenuwen van den staart zich nu in omgekeerde 
richting moest voortplanten. Maar deze en andere proeven 1 bewijzen 
alleen dat zenuwvezelen wel in beide richtingen zouden kunnen geleiden , 
maar niet dat zij het altijd onder natuurlijke omstandigheden doen 2 . 
De klank-, lettergreep- en woordcentra L , S, W , zenden dus de 
banen g , k , m naar het dictorium en ontvangen daarvan de banen 
*» l, n (%• 3). 
Het is echter mogelijk dat die laatste banen den impuls direkt naar 
het motorische spraakcentrum M 
voortgeleiden, zonder de drie dee- 
len van het geluidscentrum aan te 
doen; beide mogelijkheden bestaan 
misschien wel naast elkander. 
Waar nu blijkt dat elke toe- 
stand van niet meer kunnen spre- 
ken overeenkomt met een toe- 
stand van nog niet kunnen spre- 
ken bij het kind , daar is de 
physiologische gevolgtrekking dat 
de banen of deelen van banen , die 
bij volwassenen buiten werking of 
te niet zijn geraakt , bij het kind 
Fig. 3. 
nog niet gangbaar of nog niet aanwezig zijn. De impressieve en de 
expressieve banen ontwikkelen zich het eerste en daarna treden zij 
1 L. LANnois, Lehrbuch d. Physiologie des Menschen . 4e Aufl. 1885, S. 693. 
2 C. lange, TJeber Gemiithsbewegungen. Leipzig 1887, S. 70, is echter van meening 
dat de centrale banen in beide richtingen geleiden. 
