KUNSTZIJDE. 
333 
die in warm water oplosbaar is en bij het koken van den draad ver- 
wijderd wordt. Daarentegen is de kunstzijde geen eiwitachtige stof, 
maar zou haar behandeling in een scheikundig handboek thuis behooren 
bij die afdeeling der koolhydraten , waartoe zetmeel , cellulose , arabische 
gom enz. behooren 
De chardon^jet maakt zijne kunstzijde uit cellulose of celstof, 
waaruit gezuiverde boomwol geheel en niet te oud hout grooten- 
deels bestaat. Men kan dus in het algemeen denken aan het materiaal 
waaruit de verschillende soorten van papier worden gemaakt. De voor- 
keur verdienen die stoffen , die uit zuivere cellulose bestaan , namelijk 
katoen en een brij , die uit zacht hout gemaakt wordt. Stelt men 
deze bloot aan de inwerking van een mengsel van salpeterzuur en 
zwavelzuur , dan ontstaan stoffen zooals schietkatoen ; de verandering , 
die hier plaats heeft, is van denzelfden aard als die bij de bereiding 
van schietkatoen gebeurt, maar gaat hier verder. In de namen kan 
dit worden uitgedrukt; schietkatoen bestaat namelijk uit dinitro- en 
trinitrocellulose , grootendeels uit het laatste ; waar de bereiding van 
kunstzijde het doel der bewerking is, wordt de cellulose eerst in 
octonitrocellulose omgezet. 
Het is gebleken, dat de draad gemaakt moet worden door stolling 
van eene vloeibare stof, wanneer men hem stevig hebben wil, wanneer 
men den eigenaardigen zijdeglans en de fraaie kleurspelingen wenscht 
te zien. Van de octonitrocellulose wordt daarom eerst eene oplossing 
gemaakt in 38 gewichtsdeelen aether en 42 gewichtsdeelen alkohol ; 
de oplossing wordt zóó sterk gemaakt, dat zij op 100 deelen 6,5 deelen 
van de vaste stof bevat. Wederom kunnen wij eene algemeen bekende 
vloeistof noemen , die met de hier bedoelde zeer groote overeenkomst 
bezit, namelijk het collodium, eene oplossing van dinitrocellulose ook 
in een mengsel van alkohol en aether. 
De vloeistof wordt nu gebracht in een vertind koperen vat; op 
eenigen afstand van den bodem staan de uiteinden van glazen buizen , 
die naar boven nauwer worden en in een capillair gedeelte eindigen ; 
deze capillaire gedeelten steken boven den wand van het koperen 
vat uit , zoodat de vloeistof in de buizen opgedreven wordt en dan 
het nauwe uiteinde te voorschijn komen zal , wanneer in het koperen 
vat eene groote drukking op de vloeistof uitgeoefend wordt. De vloeistof 
moet nu onmiddellijk stollen, wanneer zij naar buiten geperst wordt; 
is de opening der capillaire gedeelten verschillend van middellijn , dan 
zal men draden van verschillende dikte kunnen maken. 
