ELEMENTEN EN META-ELEMENTEN. 
343 
zij als zoodanig moesten worden beschouwd , werd voor elke van hen 
aangenomen , omdat men er niet in slagen kon haar door vereeniging 
van twee anderen voort te brengen , en omdat zij omgekeerd niet in 
twee ongelijksoortige bestanddeelen kon worden ontleed. 
Hoe langer hoe meer vond de regel ingang om in de namen der 
scheikundige verbindingen haar samenstelling uit te drukken. De naam 
calciumfluoride voor vloeispaat leert evenals de naam natriumchloride 
voor keukenzout en loodsulphide voor loodglans, uit welke twee elementen 
de bedoelde stoffen bestaan. In het algemeen zijn chloriden , bromiden, 
jodiden , fluoriden , sulphiden , seleniden en telluriden geslachtsnamen voor 
stoffen , die naast eene der grondstoffen chloor , broom , jodium , fluoor , 
zwavel of sulphur, selenium en tellurium nog ééne grondstof be- 
vatten. Oxyden is een dergelijke geslachtsnaam voor verbindingen van 
zuurstof ( oxygenium ) met eene andere grondstof; wanneer men hoort, 
dat rattenkruit arseentrioxyde wordt genoemd , weet men tevens , dat 
het eene verbinding van zuurstof en arsenikum is ; het tusschenvoegsel 
tri (afgeleid van het grieksche telwoord r psïg , drie) wordt gebruikt , 
omdat er van de twee zelfde grondstoffen nog eene tweede verbinding 
bestaat, waarin op dezelfde hoeveelheid arsenikum 5 / 3 maal zooveel 
zuurstof voorkomt en die daarom arseenpentoxyde heet (het grieksche 
telwoord 7rsvra is ons vijf). Met carbiden en hydriden (weinig gebruikte 
namen) bedoelt men verbindingen van koolstof (carbonium) en water- 
stof ( hydrogenium ) met ééne andere grondstof. 
Ook op tal van uit meer dan twee grondstoffen bestaande verbin- 
dingen wordt , wanneer zij een naam ontvangen , een dergelijke regel 
toegepast. Komen in eene verbinding naast andere bestanddeelen zwavel 
en zuurstof in eene bepaalde gewichtsverhouding voor , dan heet zulk 
eene stof een sulphaat ; is de hoeveelheid zuurstof kleiner, en in dit 
geval bepaald 3 / 4 van die op dezelfde hoeveelheid zwavel in het sulphaat 
voorkomt , dan heeten de verbindingen sulphieten. Zoo leert men uit 
den scheikundigen naam van gips , namelijk calciumsulphaat , en uit 
den scheikundigen naam voor zwavelzuur hydrosulphaat verstaan , dat 
gips eene verbinding is van calcium, zwavel en zuurstof, zwavelzuur 
daarentegen van waterstof, zwavel en zuurstof; daar de verhouding 
tusschen de hoeveelhedên der laatste twee grondstoffen in gips en 
zwavelzuur dezelfde is , begrijpt men licht , dat (theoretisch althans) 
voor de bereiding van gips uit zwavelzuur alleen verplaatsing van 
waterstof door calcium noodig is. Wordt de gewone aluin aangekon- 
digd als een kaliumaluminiumsulphaat , dat kristalwater bevat , dan 
is deze naam in staat eene voorstelling van de scheikundige samen- 
