350 
DE VRUCHTBAARHEID VAN DEN BODEM. 
tweede slechts 8 a 9.. Van waar die belangrijke afwijkingen? Het is 
gansch natuurlijk die toe te schrijven aan een verschil in rijkdom van 
den bodem aan voedende bestanddeelen , het eenige punt waaromtrent 
voor de twee akkers geen gelijkheid bestond , terwijl wij va* alle 
anderen de identiteit ondersteld hebben. De grond van beide akkers 
wordt aan een scheikundig onderzoek onderworpen en nu blijkt dat 
de genomen monsters hoeveelheden phosphorus , kalk enz. bevatten , 
die weinig uiteenloopen of geheel gelijk zijn. Welk besluit daaruit te 
trekken? Hoe te verklaren dat de twee akkers zoo ongelijke opbreng- 
sten geleverd hebben ? 
Dit raadsel is gemakkelijk op te lossen ; met betrekking tot het 
inwendig verloop van het voedingsproces zijn de planten volkomen 
gelijk aan de dieren , terwijl zij , ten opzichte van de wijze van voedsel 
opnemen , geheel van de dieren verschillen. Zij komen met de dieren 
daarin overeen , dat de groepeering , de physische en chemische toe- 
stand der enkelvoudige lichamen , die , met elkaar verbonden , haar 
voedsel vormen, der plant lang niet onverschillig zijn. De plant ver- 
schilt echter daarin van het dier, dat zij zich niet kan verplaatsen 
om voedsel te zoeken , zoodat zij dit moet verkrijgen door de on- 
middellijke aanraking van hare wortels en bladeren met de voedende 
bestanddeelen van bodem en lucht. 
Deze punten van overeenkomst en afwijking geven ons eene vol- 
ledige verklaring van de ongelijke mate van vruchtbaarheid van twee 
akkers, die even rijk zijn aan kalk-, phosphorus-, stikstof- verbin- 
dingen enz. Nemen wij b. v. de stikstof; wij weten dat de stikstof- 
verbindingen volstrekt onmisbaar zijn voor de ontwikkeling van levende 
wezens. Het dier kan de stikstof, die het behoeft, slechts tot zich 
nemen, als verbinding van dit element met koolstof, zuurstof en 
waterstof; stikstof houdende stoffen zijn b. v. eiwit, fibrine en kaasstof, 
de bestanddeelen van eieren , spiervleesch en melk. Geef een dier een 
gelijke hoeveelheid stikstof in den vorm van lijmstof en het zal niet 
lang duren of het zal , bij ontstentenis van ander stikstofhoudend 
voedsel, gaan kwijnen en van honger sterven. Voor de planten geldt 
volkomen hetzelfde , met dat onderscheid intusschen , dat het stikstof- 
houdend voedsel der plant niet dat van het dier is. De plant kan 
de stikstof slechts tot zich nemen als nitraat of als ammoniakver- 
binding ; zij zal aan uitputting sterven , al zijn andere stikstofver- 
bindingen , die gij haar wilt aanbieden , daaraan nog zoo rijk. Evenzeer 
moet de levende plant, ten opzichte van het delfstoffelijk voedsel, 
