352 
DE VRUCHTBAARHEID VAN DEN BODEM. 
beide stukken , wel in gelijke hoeveelheid , maar niet in gelijken toe- 
stand van assimileerbaarheid ; de graden van physiscke verdeeling loopen 
zeer uiteen of wel deze twee toestanden werken , ten opzichte van het 
eene stuk grond , samen om de vruchtbaarheid , in vergelijking van 
het andere , te verminderen. 
Het is derhalve van het grootste belang , dat men zich door het 
onderzoek van bouwgrond vergewisse omtrent den rijkdom aan minerale 
bestanddeelen , die onontbeerlijk zijn voor de voeding van planten , 
maar ook , omtrent den graad van assimileerbaarheid en den graad 
van physische verdeeling van kalk- , phosphor- en stikstofverbindingen , 
in een gegeven bodem voorhanden. 
De oplossing van dit vraagstuk levert de grootste moeielijkheden 
op ; indien wij al in staat zijn de hoeveelheid minerale bestanddeelen 
in eene grondsoort nauwkeurig te bepalen , laten onze methoden van 
onderzoek ons zoo goed als in den steek , waar het geldt den graad 
van assimileerbaarheid der bodem-bestanddeelen vast te stellen en , 
waar het hunne verdeeling in de grondmassa betreft, is het met 
onze kennis niet beter gesteld. Hieruit volgt intusschen niet dat het 
chemisch onderzoek van den bodem, zooals men dat bij den tegen- 
woordigen stand der wetenschap weet te verrichten , geene beteekenis 
voor den landbouw heeft ; verre van daar. Hoe onvolledig het ook 
zij , licht het ons toch nauwkeurig voor omtrent de aan- of afwezig- 
heid van verbindingen , die voor de voeding der plant onontbeerlijk 
zijn. Reeds het scheikundig onderzoek ontslaat den man der praktijk 
van lange proefnemingen , omtrent de keuze van meststoffen. Tot deze 
weinige aanwijzingen beperkt, bewijst het belangrijke diensten en uit 
het feit, dat alle vraagpunten door het scheikundig onderzoek niet 
tot klaarheid kunnen worden gebracht, kan men niet tot de nutteloos- 
heid van dat onderzoek besluiten. 
Maar wanneer men er in slagen zal , naast de hoeveelheid der be- 
standdeelen , met juistheid den chemischen en physischen toestand te 
bepalen , waarin die bestanddeelen in den bodem voorkomen , dan zal 
de landbouw aan de grond-analyse aanwijzingen te danken hebben , 
welker beteekenis hoogst belangrijk mag worden geacht. Het gewicht 
van het te bereiken (?) doel verklaart de talrijke onderzoekingen , 
waartoe de grond-analyse , vooral in de laatste tien jaar , aanleiding 
heeft gegeven. 
Een belangrijke stap in deze richting is, wat de bepaling van de 
hoeveelheid en de verdeeling van kalk in bouwgrond betreft , nog niet 
