ELEMENTEN EN META-ELEMENTEN. 
373 
grondstof waterstof vormen , wordt op de volgende wijze berekend. 
Het volumen van de beide bestanddeelen door [a] en [6] voorstel- 
lend, kan men zeggen, omdat zij te zamen waterstof vormen: 
in waterstof [a] — f— [è] = 1 ; 
en omdat twee derde van het volumen van den waterdamp op rekening 
van de waterstof mag worden gesteld : 
19 4 2 
in waterdamp: — [a] -f - [i] = y. 
Berekent men de waarde van [a] en [6] uit deze twee vergelijkingen , 
dan vindt men, dat [è] = 1 / 5 en dat [a] = 4 /s ^ neemt dus J / 5 
van het volumen der waterstof en a 4 / 5 daarvan in , wanneer zij te 
zamen waterstof vormen ; dit laatste kan daarom worden voorgesteld 
door het teeken óa 4 . Men bedenke hierbij , dat a en b zekere volu- 
mina voorstellen , terwijl in het gewone scheikundige teekenschrift de 
letterteekens bepaalde gewichtshoeveelheden voorstellen ; in het ge- 
bruikelijke teeken voor water H 2 0 wordt uitgedrukt , dat tweemaal 
eene bepaalde gewichtshoeveelheid waterstof H vereenigd is met één- 
maal de bepaalde gewichtshoeveelheid zuurstof, die aan het teeken 
O verbonden is. 
Volgens deze opvatting is dus waterstof geen enkelvoudige stof, 
maar bestaat dit gas uit twee nadere bestanddeelen , waarvoor wij 
hier in den geest van crookes (zie later) den naam meta-elementen 
zullen gebruiken. Deze meta-elementen zijn zóó vast met elkander ver- 
bonden , dat zij zich door bekende scheikundige middelen niet van elk- 
ander laten scheiden. Wanneer door vereeniging van waterstof en 
zuurstof waterdamp wordt gevormd , zullen de volumina van a en b 
veranderen onder den invloed van hetgeen de zuurstof in de verbinding 
brengt; verbindt waterstof zich met chloor tot zoutzuur of komt 
waterstof met zwavel verbonden voor als zwavelwaterstof, dan heeft 
het chloor of de zwavel (of liever dan hebben de meta-elementen , 
waaruit chloor en zwavel bestaan) telkens een anderen invloed op de 
eigenschappen van a en b. Dit moet verklaren , dat in het spektrum 
van waterstofverbindingen strepen , die aan bepaalde strepen uit het 
spektrum van waterstof beantwoorden (waarvan de golflengte dus be- 
rekend kan worden door de golflengte van strepen uit het spektrum 
van waterstof met een zekeren faktor te vermenigvuldigen) , in helder- 
heid toegenomen of afgenomen kunnen zijn ; is de vermindering in 
helderheid groot, dan zijn sommige van die strepen zelfs niet meer 
te zien. Op dit standpunt kan dus uit het ontbreken van bepaalde strepen 
