ELEMENTEN EN META-ELEMENTEN. 
377 
kundig laboratorium , waar kolven , schalen en retorten de plaats 
innemen van de pen , waar de balans het werktuig is , dat in laatste 
instantie beslist. Hetgeen de onderzoeker onder handen neemt en aan 
de werking van warmte , electriciteit onderwerpt of door middel van 
de scheikundige middelen van zijnen tijd tracht te scheiden of in andere 
verbindingen over te brengen , is afkomstig uit verschillende gesteen- 
ten , die op betrekkelijk weinig plaatsen voorkomen en zelden in aan- 
zienlijke hoeveelheden worden gevonden en die daarom den naam van 
«zeldzame aarden” dragen. Namen van zulke gesteenten zijn o. a. ceriet , 
fergusoniet , euxeniet , orthiet , gadoliniet , monasiet , samarskiet. In sommige 
van deze gesteenten herkende men al lang geleden verbindingen ver- 
want met aluinaarde , kalkaarde enz. ; evenals deze laatste twee zijn de 
«zeldzame aarden” verbindingen van metalen met zuurstof, zooals kalk- 
aarde of ongebluschte kalk eene verbinding van het metaal calcium 
met zuurstof is , zooals de aluinaarde zuurstof en het metaal alumi- 
nium in eene scheikundige verbinding bevat. Metalen , waarvan de 
» zeldzame aarden” zuurstofverbindingen of oxyden , zouden zijn , zouden 
o. a. zijn cerium , yttrium , didymium , lanthanum , thorium. 
Wanneer men nu echter nader vraagt naar het metaal, dat in de 
verschillende tientallen van jaren der negentiende eeuw door een be- 
paalden naam werd aangewezen , dan zal het blijken , dat dezelfde 
naam dikwijls voor zeer onderscheiden stoffen heeft gediend. Als een 
voorbeeld wórdt genoemd de naam yttrium. In 1813 werd deze naam 
ingevoerd door berzelius ; hij had de scheikundige samenstelling van 
de yttria-aarde bepaald en gevonden , dat het een oxyde van een 
metaal was. Mosander vond echter in 1843, dat die yttria-aarde niet 
één scheikundig individu was maar een mengsel van drie bestanddeelen , 
elk op zich zelf weder eene zuurstofverbinding ; deze drie ontvingen 
de namen yttria-aarde, terbia-aarde en erbia-aarde; in plaats van 
het yttrium van berzelius kwamen -dus drie grondstoffen: het yttrium 
van mosander, terbium en erbium. Dat zulke waarnemingen en naam- 
verwisselingen tot verwarring aanleiding konden geven , ligt voor de 
hand , vooral omdat latere waarnemers weder andere uitkomsten ver- 
kregen of meenden te verkrijgen ; zoo werd het zoo even genoemde 
terbium door vele scheikundigen voor een mengsel van yttrium en erbium 
gehouden , terwijl anderen het afzonderlijk bestaan er van handhaafden 
en in het in 1878 ontdekte mosandrium het door hen terbium genoemde 
metaal herkenden. Wanneer hier nog aan wordt toegevoegd, dat in 
plaats van het erbium van mosander later vijf andere metalen ( scandium , 
