ELEMENTEN EN META-ELEM ENTEN. 
379 
zich dan kunnen voorstellen , dat X twee (op zijn minst twee) deelen 
X / en X" bevatte, zoodat de verbinding van het eene bestanddeel 
met Y (dus X 7 Y) eene andere kleur bezat, meer of minder gemak- 
kelijk door water werd opgelost, eerder bij langzaam voortgaande 
verwarming werd ontleed dan X"Y, de verbinding van Y met het 
tweede bestanddeel van X. Natuurlijk moet de scheikundige volkomen 
verzekerd zijn , dat het verschil niet in Y kan gelegen zijn , m. a. w. 
dat de stof, waarmede hij van X de bedoelde verbindingen maakte, 
volkomen zuiver was. 
Tot opheldering kan waarschijnlijk strekken een verschil in eigen- 
schappen bij de twee stoffen , die de metalen koper en zilver opleveren , 
wanneer zij met salpeterzuur of sterk water worden behandeld. Beide 
metalen verdwijnen hierbij onder eene sterke opbruising van bruine 
dampen. Het zilver kan men, wat zijn gewicht betreft, terug vinden 
in den helschen steen (zilvernitraat of salpeterzuur zilveroxyde) , die in 
de achterblijvende kleurlooze vloeistof is opgelost en waarin het zilver 
met bepaalde hoeveelheden stikstof en zuurstof (deze laatste twee 
zijn afkomstig uit het salpeterzuur) verbonden is. Is het sterkwater 
of salpeterzuur in aanraking- geweest met koper, dan blijft er eene 
blauwe vloeistof achter , waarin cuprinitraat of salpeterzuur-koperoxyde 
is opgelost; hierin komt het koper voor in verbinding met stikstof 
en zuurstof. Wanneer men nu de beide vloeistoffen (de kleurlooze 
oplossing van helschen steen en de blauwe oplossing van de overeen- 
komstige koperverbinding) eerst voorzichtig in twee schalen verwarmt , 
zullen de overmaat van het gebruikte salpeterzuur en het aanwezige 
water verdampen en in de schalen zal men in het eerste geval kleur- 
looze en in het tweede geval blauwe kristallen zien. Gaat men daarop 
voort de schaaltjes met hun inhoud te verwarmen , maar zóó dat de 
inhoud in beide voortdurend even warm is , dan zal men de blauwe 
kristallen zien veranderen in een zwart poeder , terwijl de helsche steen 
nog niet verandert. Bij eene hoogere temperatuur wordt ook de in- 
houd van de andere schaal grauw gekleurd. Het nitraat van koper 
wordt door verwarming eerder ontleed dan de helsche steen of het 
zilvernitraat. 
Stel dat het geval zich had voorgedaan , dat de beide metalen met 
elkander vermengd waren geweest, dat men b.v. een tienstuiverstuk 
had laten verdwijnen onder de werking van sterkwater of salpeterzuur , 
dan zouden in de schaal , waarin de verkregen vloeistof voorzichtig 
was verwarmd, ook de beide nitraten met elkander vermengd zijn 
