380 
ELEMENTEN EN META-ELEMENTEN. 
geweest. Eene ervaren hand zou dan door de hitte van eene gasvlam 
de schaal zóó kunnen verhitten , dat alleen het kopernitraat door de 
warmte wordt ontleed. Hierin is een middel gelegen om de metalen , 
uit wier mengsel het tienstuiverstuk had bestaan , van elkander te 
scheiden. Immers terwijl de helsche steen in water oplosbaar is en 
onveranderd bleef, liet het cuprinitraat bij de verhitting een zwart, 
in water onoplosbaar poeder achter. Deze twee zouden zich dus bij be- 
handeling met zuiver water van elkander laten scheiden. Was dus het 
metaal van het tienstuiverstuk de onbekende X geweest, en stelde 
men de van het salpeterzuur afkomstige stikstof en zuurstof, die voor 
de vorming der nitraten noodig zijn , voor door Y , dan kon langs 
dezen weg aangetoond worden , dat X een mengsel van X / koper en 
X" zilver was ; X 7 Y liet dan een onoplosbaar zwart poeder achter 
bij de verwarming tot een warmtegraad, waarbij het X" Y nog niet 
veranderde en dus ook oplosbaar in water bleef. 
Dit is één der vele manieren , waarop men ten slotte in eene ge- 
nomen zelfstandigheid ongelijksoortige bestanddeelen herkennen kan. 
Hoezeer de uitvoering in vele gevallen moge verschillen van hetgeen 
hier werd medegedeeld , altijd moet de te onderzoeken stof met dezelfde 
stoffen in volkomen gelijke omstandigheden worden behandeld , voor- 
dat men twee verkregen fracties op de proef stelt of zij volkomen 
gelijk gebleven zijn. Hoe fijner de proef is, waarop deze fracties 
worden gesteld , m. a. w. hoe kleiner de hoeveelheid die voor het 
onderzoek noodig is , des te grooter is de waarschijnlijkheid van de 
gevolgtrekkingen , die uit de waarnemingen worden afgeleid. 
Krüss en nilson waren in het bezit van tal van mineralen , die 
zeldzame aarden bevatten , Uit één stuk werden door eene reeks van 
bewerkingen zoodanige oplossingen gemaakt , dat de oorspronkelijke 
stof in tal van (soms tot 40 toe) fracties was verdeeld. De toestel, 
waarmede zij de volkomen gelijkheid van die fracties of het kleinere 
of grootere verschil daartusschen beoordeelden, was de spektroskoop. 
Bepaald namen zij de verandering waar, die het gewoon licht onder- 
gaat , wanneer het valt door de oplossingen van de verschillende fracties 
van één gesteente. Vindt een lichtstraal eene vloeistof op zijn weg 
en moet hij er door dringen , dan wordt een gedeelte van het licht 
onderschept. Stelt men zich in het gewone spraakgebruik door onder- 
schepping van dat licht eene verzwakking daarvan voor , de spektros- 
koop leert, dat het verschijnsel minder eenvoudig is. Hij ontleedt het 
witte licht in stralen , die wij rood , geel , blauw enz. noemen , naar- 
