ELEMENTEN EN META-ELEMENTEN. 
383 
De onderzoekingen van crookes , waarover hier gesproken moet 
worden , staan in verband met verscheidene verschijnselen , die de 
molekulen der stoffen in een uiterst verdunden toestand vertoonen , 
met zijne studiën naar de eigenschappen der «stralende materie,” en 
hebben ook hier weder betrekking op sommige «zeldzame aarden.” 
Sprak men vroeger van een volkomen luchtledig , crookes vertoont aan 
zijn gehoor op eene voordracht in de Boy al Institution op 18 Februari 
1887 eene glazen buis met een inhoud van 5 cM 3 en waarin de span- 
ning der lucht gelijkstond met 1 / 50 millioenste van den druk van één 
atmosfeer. Daar de drukking van één atmosfeer op ééne oppervlakte 
van 1 cM 2 . gelijk is aan den druk van eene 760 mM. hooge kwik- 
zuil of van eene waterkolom van 10336 mM. , kan men de grootte 
der spanning in de glazen buis hiermede eenigermate in verband 
brengen door te zeggen dat zij gelijk was aan de drukking van eene 
waterkolom van ongeveer twee-tienduizendste mM. hoogte. Ledig is die 
ruimte echter volstrekt nog niet ; immers door de bedoelde 5 cM 3 . be- 
wegen zich nog 100 billioen molekulen. 
In eene lichtverdunning van deze soort, in eene omgeving waarin 
eene spanning heerscht van ongeveer één millioenste van een atmos- 
feer , worden zeldzame aarden aan de werking van eene induktievonk 
blootgesteld. Er zijn er, die den doorgang van den stroom in hooge 
mate bemoeielijken , er zijn anderen, die de induktievonk onmiddellijk 
doen overspringen en daarbij een eigenaardigen nagloed of phosphores- 
centie vertoonen. Tot de laatsten behooren yttria-aarde en samaria- 
aarde. Duurt dit phosphoresceeren lang genoeg , dat het licht daarvan 
met een spektroskoop kan worden waargenomen , dan ziet men weder 
eene opeenvolging van lichtende , rood , geel , groen enz. gekleurde 
strepen , die door donkere banden van elkander gescheiden zijn. Zulk 
een phosphorescentie-spektrum van yttrium ziet er geheel anders uit 
dan het spektrum , hetwelk men waarnemen kan , wanneer yttrium- 
verbindingen onder den gewonen druk of in weinig verdunde lucht 
tot gloeiens toe worden verhit. 
In de zooeven genoemde voordracht werd dit phosphorescentie-spek- 
trum van yttrium vertoond. Aan het einde links was een donkerrood- 
gekleurde band ; daarop volgde op eenigen afstand iets meer naar 
rechts een roode en weder iets verder een zeer heldere citroengele 
band; een paar groenachtig blauwe banden waren iets verder (steeds 
in dezelfde richting) te zien en een blauwe band was de laatste. Naar 
gelang van de herkomst der aarde vertoonde een ander stuk de banden 
