ELEMENTEN EN META-ELEMENTEN. 
385 
waargenomen feiten afgeleid. Hij stelt er zich niet mede tevreden om 
zooals Kiiüss en gerhardt doen , de metalen der zeldzame aarden te 
schrappen als grondstoffen of elementen en daarvoor in de plaats een 
grooter aantal nieuwe elementen aan te nemen , maar spreekt de 
onderstelling uit , dat men als het ware grondstoffen van verschil- 
lenden graad aannemen moet. Het oude yttrium blijft bij hem één 
geheel , één element. De scheikundige eigenschappen van yttrium- 
en yttriumverbindingen drongen hem hiertoe ; ook enkele natuur- 
kundige eigenschappen werken hiertoe mede ; de bestanddeelen G r ^ , 
Gyj enz. , die volgens de aanwijzingen van hunne eigenaardige phos- 
phorescentie-spektra in yttrium aanwezig zijn en door de werking der 
ammonia van elkander kunnen gescheiden worden , vertoonen onder- 
ling zulke geringe verschillen , dat zij als het ware aan elkander kunnen 
gelijk worden en b.v. bij verhitting met eene elektrische vonk (niet 
in uiterste verdunde lucht) hetzelfde spektrum geven. Voor der- 
gelijke bestanddeelen van een element wordt door crookes de naam 
meta-elementen voorgesteld. Het element yttrium zou uit vijf meta- 
elementen bestaan, samarium uit twee of drie meta-elementen. Ook 
voor andere grondstoffen wordt eene dergelijke samenstelling waar- 
schijnlijk geacht; holmium b.v. (zie bladz. 384) zou waarschijnlijk uit 
zeven meta-elementen opgebouwd zijn. De eigenschappen van de deel- 
tjes der stoffen , zooals wij die kennen , zijn bij deze voorstelling de 
som van de eigenschappen der deeltjes der meta-elementen ; verschillen 
deze eigenschappen min of meer, dan vertoont het element het gemiddelde 
daarvan ; zoo onderstelt crookes bepaald , dat de gewichten van de 
deeltjes der tot één element vereenigde meta-elementen eenigszins van 
elkander verschillen. Wordt b. v. het gewicht van een atoom yttri- 
um = 88,9 gesteld, dan is dit getal het gemiddeld van de atoom- 
gewichten der meta-elementen , waaruit yttrium bestaat. Het denkbeeld 
is zooals men gemakkelijk inziet eenigermate verwant met het begrip 
van samengesteld radicaal zooals dat b. v. aan den naam ammonium 
verbonden is (bladz. 371). 
Zooals een paar jaren geleden in dit tijdschrift uitvoerig behandeld 
werd , 1 de vraag : of onze grondstoffen inderdaad enkelvoudige stoffen 
zijn, is alles behalve nieuw. Heeft nu echter crookes eene voorstelling 
gegeven , die op zichzelve geen bezwaren medebrengt en die inderdaad 
moeielijkheden opheldert? Ik zou geen van beiden durven verklaren. 
1 Dr. j. w. dover jzn. Album der Natuur 1887 bladz. 230 — 234, 
