ELEMENTEN EN META-ELEMENTEN. 
387 
grondstoffen haar bestendigheid te danken hebben aan een strijd om 
het bestaan , aan eene scheikundige evolutie ; even als in de orga- 
nische wereld de meest geschikten overblijven, is er alleen op den 
duur in den kring der grondstoffen plaats voor de meest bestendigen , 
mogelijk wel voor hen , die de grootste traagheid bezitten.” 
Het behoeft hier wel niet uitdrukkelijk gezegd te worden , dat 
chook es in deze woorden geen stellige wetenschap verkondigt , maar 
aan zijne verbeeldingskracht den vrijen teugel laat. Dat het denk- 
beeld der grondstoffen , zooals dat sedert lavoisier tot nog toe ge- 
heerscht heeft, herziening behoeven zal, wie ziet daarvan de moge- 
lijkheid niet in? Nauwelijks honderd jaren oud zou de wetenschap 
der scheikunde in dit opzicht reeds het volmaakte hebben gegrepen? 
Dat de waarnemingen der laatste jaren een gewettigden twijfel opwekken, 
of wellicht de tijd der herziening spoedig aanbreekt, ook dat schijnt 
mij het geval te zijn. Maar of de oplossing gevonden wordt door de 
onderstelling van het bestaan eener breede schaar van tusschenstoffen 
of meta-elementen , dit is eene vraag , waaromtrent geen stemming 
kan worden aangevraagd. Crookes geeft alleen iets ter overweging , 
en van hèm is dit geen aanmatiging. 
VII 
Ten slotte nog een woord over de voorstellingen van crookes om- 
trent de langzame wording der elementen uit eene ur-stof door hem 
proiyle genoemd. Deze voorstellingen, waar zoo even een oogenblik 
over gesproken werd, werden het eerst door hem ontwikkeld op de 
vergadering van de British Association in 1886 te Birmingham , en later 
meer dan eens herhaald en uitgebreid o. a. den 18<len Februari 1887 
in de Royal Institution , den 28sten Maart 1888 en den 21sten Maart 
1889 in de jaarvergaderingen van de Chemical Society. Het valt niette 
ontkennen , dat de verbeelding zich hier nog verder verwijdert van 
hetgeen de ervaring leert. De luchtreiziger in een ballon captif blijft , 
zoolang geen wolk de aarde voor zijn oog bedekt, in staat de aarde 
zooals hij zich die op een grooten afstand denkt te vergelijken met 
wat zij werkelijk is ; heeft hij in een vrijen ballon plaats genomen en 
is hij daardoor boven de wolken overgebracht , dan ziet zijn oog de 
aarde niet meer en zonder bedwang kan hij zich aan de werking van 
zijne verbeelding overgeven. Het lachez-tout heeft dan ook in over- 
drachtelijken zin voor hem geklonken. Met allen eerbied voor crookes 
26 
