ELEMENTEN EN META-ELEMENTEN. 
389 
vertoonen met de protyle zelve ; het moet een klein atoomgewicht 
hebben en een eenvoudigen bouw. Dit element was de waterstof. 
Later vereenigen zich deeltjes tot atomen van het metaal lithium en 
verder achtereenvolgens beryllium , boor en koolstof. De op eene af- 
koeling gelijkende verandering gaat voort, de gewichten der nieuw- 
gevormde atomen worden hoe langer hoe grooter. De schommeling, 
die zich in de geregelde afwisseling van den electrischen toestand der 
protyle vertoont , heeft tijdens de vorming der koolstof haar verste 
punt bereikt en keert nu naar een neutralen toestand terug ; in dit 
opzicht is de invloed op de vorming der grondstoffen de tegenover- 
gestelde van hetgeen hij eerst was; achtereenvolgens worden stikstof, 
zuurstof en dan fluoor gevormd. Mag men de schommelingen van 
den elektrischen toestand met de beweging van een slinger vergelijken , 
dan gaat deze door het laagste punt heen en wijkt naar de andere 
zijde af; tijdens de beweging naar het verste punt ontstaan achter- 
eenvolgens natrium , magnesium , aluminium en kiezel en evenals 
tijdens de vorming van koolstof gaat nu de beweging weder in een 
terugkeer naar den laagsten stand over. Voordat het neutrale punt 
(het laagste punt van den slinger) weder bereikt is , zijn phosphorus , 
zwavel en chloor ontstaan. Is dus eene geheele schommeling volbracht, 
dan verandert de electrische toestand voortaan weder volkomen op 
dezelfde wijze als na het tijdstip, waarop wij or*s voorstelden, dat uit 
de protyle waterstof werd gevormd. 
Was nu de temperatuur dezelfde , dan zouden wij weder getuige 
moeten zijn van de vorming derzelfde grondstoffen , die reeds werden 
genoemd , en wel in dezelfde volgorde , maar ondertusschen is de 
temperatuur lager geworden. Er ontstaat dus wel een stof, die aan 
lithium beantwoordt , namelijk kalium , vervolgens eene die aan be- 
ryllium beantwoordt, namelijk calcium enz. Wij krijgen dus eene reeks 
van stoffen , elk op zichzelve de wedergade van een vroeger gevormd 
element. Waarom ontstond er geen stof, die aan waterstof beantwoordt ? 
Crookes sluit zich hierbij aan aan de regelmatige afwisseling in eigen- 
schappen , die bij de grondstoffen wordt opgemerkt, wanneer men ze 
rangschikt naar volgorde van haar atoomgewichten 1 ; daarop is het 
trouwens aangelegd bij de keuze van die geregelde schommelingen in 
den elektrischen toestand der stof. 
1 Zie het opstel van dr. j. w. doyer jzn : Het natuurlijke stelsel der elementen 
Album der Natuur 1887 bladz. 220. 
