RELICTEN EN RELICTENMEREN. 
393 
Als men , zooals bij de Doode Zee , op grond van één enkel relict , 
wil aannemen dat het meer vroeger deel uitmaakte van de zee 1 , 
dan is men op een dwaalspoor, vooral wanneer, zooals hier, geen 
enkel ander dier-overblijfsel wordt gevonden. Ja, zelfs geheele opeen- 
hoopingen van schelpen kunnen ons op een dwaalspoor leiden. Hoe 
hoog boven de zee heeft niet de mensch kjökken-möddinger opge- . 
stapeld ! Darwin liet zich hierdoor misleiden en besloot uit een schelpen- 
verzameling op Chiloë -J- 110 M. tot een zoo groote seculaire heffing. 
Later bleek, dat het door menschenhanden opgeworpen afval was. 
Ook gletschers vervulden vaak een dergelijken rol ; bij het transporteeren 
van schelpen door de gletschers werden deze echter platgedrukt en 
vermorzeld en zoo bij ’t passeeren van een zeearm op het tegenover- 
liggende land in de leem neergelegd. 
Is nu , door ’t onderzoek der fossilen uitgemaakt of de bodem van 
een meer vroeger zeebodem was , dan dient nog worden nagegaan of 
tijdens de onderduiking ‘t bekken reeds aanwezig was. 
Bij sommige meren is dit onderzoek zeer gemakkelijk , indien ze 
n.1. in historischen tijd gevormd zijn b.v. het Stagno d’Orbetello 
(42° 23 / N.B. 11° 10' O.L. v. Gr.) , bij andere is het moeielijker. 
Bij ver van de zee gelegene moet men onderzoeken of de marine- 
grondlagen zich ook voortzetten op den bodem van het meer en on- 
middellijk bedekt zijn door de zoetwatervormingen. Is het onderzoek 
van den bodem van ’t meer niet goed mogelijk , dan voldoet soms 
een onderzoek der het meer omringende lagen , die door hunne strek- 
king dan kunnen aanduiden of de laag zich voortzet in ’t meer of 
niet. Sommige meren bewijzen door hunne ligging ten opzichte van 
morainen van gletschers uit den ijstijd, dat ze vóór of gedurende 
dien tijd zijn gevormd en dat ze dus de laatste bedekking door de 
zee hebben meegemaakt reeds als bekken , zooals b.v. eenige Zweedsche 
meren in Gothland. 
Soms worden meren om hun zoutgehalte tot relictenmeren ge- 
proclameerd , zonder recht evenwel. Echte vastelandsmeren kunnen 
even sterk zoutgehalte hebben als relictenmeren. Dit hangt geheel af 
van den klimatologischen en geologischen toestand van de streek, 
waarin ’t meer ligt. Sommige meren ondergaan zelfs eene periodieke 
verandering van zoutgehalte. Bekend zijn in dit opzicht de meren van 
1 Markies d’escalopier vond aan den oever één exemplaar van Porites elongata Lam., 
dat uit de Roode Zee moet getransporteerd zijn. 
