394 
RELICTEN EN RELICTENMEREN. 
’t Pangongbekken in bet N. W. van Voor-Indië bij den Shayok. Daar- 
enboven geeft de chemische samenstelling van het water te groote ver- 
schillen dan dat men aan gemeenschappelijken oorsprong gelooven kan. 
Zoo heeft credner de hoofdregelen aangegeven , waarnaar moet ge- 
handeld worden om de relictennatuur van een meer te bewijzen. Hij 
zelf past zijne redeneering ’t eerst toe op verschillende meren door 
peschel als zee-exclaven gesignaleerd. 
Zoo beschouwt hij : 
1° ’t Ladoqa- en ’t Onega-meer. 
De geologen zijn ’t nog niet recht eens over den tijd , waarin de 
verbinding van Witte- en Oostzee nog bestond. Gaat men te rade 
met de nog levende relicten als Cottis quadricornis enz. dan moet 
de verbinding nog bestaan hebben na de laatste gletscherperiode. 
Slaat men echter ’t oog op de , aan fossielen zoo rijke lagen van 
Noord-Oost-Duitschland , dan dateert de verbinding uit den tijd 
tusschen de tweede en derde gletscherperiode , ja in den omtrek van 
Elbing liggen leemlagen , die volgens penck van vóór de tweede gletscher- 
periode dateeren. 
Om te weten , welke waarde de breede drempel tusschen Witte- 
en Oostzee voor den onderzoeker bezit, heeft credner tal van werken 
geraadpleegd , die hij vooraf in eene lijst samenvat ; hij is daarbij tot 
de volgende resultaten gekomen. 
Het Finnsche laaglandsgebied (het woord »Senke” biedt groote 
moeielijkheid om te vertalen aan) is geheel ontbloot van secundaire 
en tertiaire gesteenten. Overal ligt het quartair onmiddellijk op de 
palaeozoïsche gronden , die op sommige plaatsen als eilanden door de 
bovenlagen te voorschijn komen. Zeer vaak voorkomend zijn sommige 
leemsoorten , (Newa-leem) die zelfs onder St. Petersburg dikten van 
6 tot 7 M. bereiken. Deze leem bevat echter geen zeeschelpen ; alle 
schelpen zijn afkomstig van zoetwater-mollusken. Het ligt dus voor 
de hand, dat deze leemlagen afzettingen zijn in zoetwaterbekkens , 
overgebleven na de gletscherperiode. Zoutwatervormingen , dateerende 
na dit tijdperk zijn nog nergens gevonden met uitzondering van eenige 
lagen aan de Dwina , die op een quartaire bedekking wijzen dezer streek. 
In de omstreken van Onega en Ladogameer zijn nergens marine- 
lagen ontdekt , ofschoon door het aanleggen van kanalen eh het boren 
van putten de bodem daar zeer goed doorzocht was. Ook van prae- 
glaciale zeebedekking zijn geen sporen gevonden. Integendeel, alles 
duidt aan , dat de diluviale vormingen onmiddellijk op de primaire 
