10 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
berekend, die gedurende een tijdvak van dertig jaren Vernis, de Aarde, Mars, 
Jupiter, Saturnus en Uranus op de komeet van winnecke hebben uitgeoefend. 
De uitkomsten van deze berekening werden in hare zitting van 15 Oct. 1.1. der 
Fransche Academie aangeboden. v. d. v. 
NATUURKUNDE. 
Een demonstratie-elektroskoop. — Hierover bericht b. kolbe in het Zeitschrift 
für physikalischen und chemischen Unterricht IV , S. 152 en geeft zelf van zijn opstel 
een nog eenigszins aangevuld referaat in Wiedemann’s Beibldtter XII, S. 531. Zijn 
instrument onderscheidt zich van den bekenden goudbladelektroskoop daardoor , dat de 
goudbladreepjes daarin vervangen zijn door dunne papierreepjes, welke eene lengte 
van omstreeks 40 en eene breedte van 4 m.m. hebben. Aan het benedeneind hebben 
ze eene halfcirkelvormige verbreeding, welke een kwartslag is omgebogen, zoodat 
een toeschouwer het vlak daarvan ziet, als hij van de reepjes zelve slechts den kant 
kan zien. Zij hangen met behulp van oogjes van zeer dun koper of zilverdraad tegen 
een koperen stang aan , die door een caoutchoucprop heen van buiten de glazen 
flesch een eindweegs daarin reikt en die van boven een bol van 20 m.m., van 
onderen een van 5 m.m. middellijn draagt. 
De bewegingen der zoo toebereide reepjes moeten volgens K. op afstanden van 
10 — 15 M. nog goed zichtbaar zijn en het instrument is zeer gevoelig. Hij gebruikt 
somwijlen ook reepjes van aluminium , waardoor de gevoeligheid vooral niet minder 
wordt. 
Hoe lang zijn werktuig in gunstige omstandigheden zijne lading behoudt, wordt 
door K. niet gemeld. Misschien is dit te verklaren uit de vreemde omstandigheid 
dat hij, in plaats van goed isoleerend, zoo goed mogelijk geleidend glas voor de 
flesch ten gebruike aanbeveelt. Hij doet dit om de dikwijls hinderlijke lading van 
het glas te voorkomen. Het hulpmiddel, reeds door bennett in de vorige eeuw 
daartegen aanbevolen, namelijk het aanbrengen van naar buiten afgeleide blad tinreepjes 
van binnen tegen het glas, tegenover de goudblaadjes, schijnt hem onbekend te zijn. 
Ln. 
De drukking der gassen in waterblaasjes. — Von obermayer heeft reeds 
voor elf jaren ( Oesterreichische Zeitschrift für Meteorologie XII S 97) als de uit- 
komst zijner onderzoekingen beweerd, dat die drukking, enkel door de moleculen- 
aanlrekking van het omsluitende vliesje voortgebracht, in blaasjes van 0,01, 0,001 
en 0,0001 mm. diameter moest bedragen 3, 30 en 300 atmospheren. Deze getallen- 
waarden zijn toen zonder tegenspraak aangenomen en sedert dikwijls aangehaald geworden. 
Maar thans komt w. könig ( Meteorologische Zeitschrift V S 109) met zijne 
onderzoekingen voor den dag, waarvan de uitkomsten bewijzen dat die drukkingen 
in plaats van 3, slechts 1,029, in plaats van 30 slechts 1,29 en in plaats van 300 
slechts 3,9 atmospheren kunnen bedragen. Als dit zich bevestigt, dan blijken de 
