WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
31 
andere, dat hun beenstelsel 33 pel. zwakker, en het gewicht van hun vleesch in eene 
zeer waarneembare evenredigheid verminderd was. Het gewicht der ingewanden , 
behalve van de nieren en de milt, was daarentegen veel grooter. Roberts besluit 
daaruit dat het graan, alleen gegeven, een onvoldoend voedingsmiddel voor schapen 
is. — De proef komt ons niet geheel beslissend voor. d. l. 
BACTERIOLOGIE. 
Over de verspreiding van bacteriën door dieren deelt karlinski eenige 
belangrijke waarnemingen mede. Hij vond slakken op de, door honden weder 
opgegravene, overblijfselen van een schaap, dat aan miltvuur gestorven was, en 
stelde zich de vraag, in hoeverre zulke slakken medewerken kunnen om miltvuur- 
bacteriën te verplaatsen. Het bleek hem dat, terwijl slakken zelven volkomen 
onvatbaar zijn voor miltvuur, en zelfs miltvuur-bacteriën , in haar lichaam ingespoten , 
binnen 20 minuten dood zijn, echter de sporen der miltvuur-bacteriën in het darm- 
kanaal van slakken niet aangetast worden en in de uitwerpselen hare kiembaarheid 
behouden hebben. Voegt men hieraan toe, dat slakken in weerwil van hare langzame 
beweging , toch vrij groote afstanden kunnen afleggen, dan heeft men hier een wellicht 
zeer gevaarlijke oorzaak van transport eener smetstof. Het is toch duidelijk, dat de 
uitwerpselen, ja zelfs kleine slakken in haar geheel, met het gras door het vee 
gegeten kunnen worden. Ook andere dieren kunnen op dergelijke wijze de versprei- 
ding van bacteriën bewerken ( Centralbl . f. Bact. V, 3). h. p. w. 
GEZONDHEIDSLEER. 
Saccharine. — De saccharine, het eerst door I. remsen en c. fahlberg bereid , 
heeft in den laatsten tijd de aandacht, niet der geneeskundigen alleen, sterk tot 
zich getrokken. Het verzoetingsvermogen toch van 1 deel saccharine staat gelijk 
met dat van gemiddeld 300 deelen ware suiker, en het is dus geen wonder dat 
men getracht heeft en nog tracht om de suiker althans gedeeltelijk door saccharine 
te vervangen, — ook als verzoetingsmiddel voor lijders aan de zoogenaamde suiker- 
ziekte of diabetes. — In Frankrijk heeft meer dan een wetenschappelijk lichaam 
zich sterk tegen het gebruik van saccharine verklaard , niet alleen omdat zij geen 
koolhydraat is, als de suiker, geen voedingsmiddel als deze, maar ook en vooral 
omdat door enkelen beweerd wordt, dat het gebruik van saccharine — althans het 
eenigzins langdurig gebruik er van — aanleiding geeft tol stoornissen in de spijsverte- 
ring, — iets, wat zijn steun zou vinden in de resultaten van proefnemingen omtrent 
de werking van saccharine op de spijsverteringsvochten. Daarmede zijn het echter 
vele anderen, ook op grond van de uitkomsten hunner onderzoekingen, geheel niet 
eens, en er zijn nog veel te weinig waarnemingen en proefnemingen verricht om 
