WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
59 
vlakte van één H.A. af tusschen 74 en 150 K.G. Eene tabel, waarin de gunstige 
invloed van Wikke ( Vicia ) uitgedrukt wordt, toont voor bepaalde soorten van aarde 
275, 295, 316 K.G. aan in dezelfde maat uitgedrukt; bij Luzerne wordt zelfs eene 
winst van 735 K.G. vermeld. Daar ook de planten rijker aan stikstof werden en 
wel in haar onderaardsche even sterk als of sterker dan in haar bovenaardsche deelen, 
blijkt het, dat de wortels der planten eene belangrijke rol spelen bij de opneming 
der stikstof. 
Zijn de Leguminosae gunstig werkend, planten van andere familiën bezitten hel 
vermogen niet om de stikstof van den dampkring vast te leggen. Arnarantaceae 
b. v. kunnen uit den bodem meer stikstof opnemen dan deze zelf uit den damp- 
kring vastlegt. 
Dat lagere planten, als schimmels, paddestoelen, mikroskopische wieren enz. niet 
de voornaamste werking uitoefenen, blijkt volgens berthelot daaruit, dal niet 
alleen de bovenste lagen rijk aan stikstof worden; deze steken in dit opzicht vol- 
strekt niet boven dieper gelegen lagen uit. 
Omdat aarde bij verwarming bet vermogen om stikstof op te nemen verliest, 
omdat de stikstof later voorhanden is als bestanddeel van eiwitachtige sloffen , omdat 
duitsche onderzoekers (hellregel en wilfahrt) vonden, dat een aftreksel van 
bouwaarde aan grond, die eerst verhit is geweest en waarin later Leguminosae 
uitgezaaid zijn, het bedoelde vermogen teruggeeft, houden velen het er voor dat de 
stikstof van den dampkring door werking van mikroben ter beschikking van de 
planten wordt gesteld. Ook berthelot helt tot dit gevoelen over. In uitwasjes op 
de wortels der Leguminosae zocht hij te vergeefs de verblijfplaats van die mikroben. 
Waarschijnlijk is deze voor het leven der plant en voor onze kennis van de voedingsleer 
zoo belangrijke zaak een gevolg van eene bepaalde samenleving tusschen mikroben 
en hoogere planten. D. v. c, 
PLANTKUNDE. 
Lichenen op mossen. — De sporen der korstmossen kiemen natuurlijk zeer 
dikwijls op plaatsen, in wier onmiddellijke nabijheid niet die wieren gevonden 
worden, met welke zij te samen een nieuw korstmos kunnen maken. Zij groeien 
dan uit tot buizen, welke nu zulke wieren opzoeken. Daarbij is het van groot be- 
lang, dat zij tijdelijk op andere gewassen parasietisch kunnen leven. Bonnier vond 
nu, dat zij hiertoe bij voorkeur mossen uitkiezen, tusschen welke de sporen zeer 
dikwijls neervallen , en op wier bladen ook niet zelden de noodige wieren worden 
aangetroffen. Men vindt dikwijls zoden van Dicranella en andere mossen geheel 
omsponnen en doorwoekerd met de draden der korstmossen, en ook in kunstmatige 
culturen gelukte het hem die vereeniging tot stand te brengen. Deze is echter een 
zuiver parasitisme, en slechts een tijdelijk behulp, daar de korstmos het, zonder 
wieren , nooit tot vruchtvorming brengt. 
