66 
'WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
PLANTKUNDE. 
Over luchtworlels van moerasplanten. — Sommige moerasplanlen maken aan 
hare horizontale, in het slib onder het water voortkruipende wortels, min of meer 
talrijke, korte, niet of bijna niet vertakte, opstijgende zijtakken, wier top boven den 
drassigen grond pleegt uit te steken. Onder de kruidachtige planten zijn zulke 
»luchtwaarts zich richtende” (aërotropische) wortels het meest bekend bij de in Zuid- 
Erankrijk algemeene Jassiaea’s , onder de boomen in Noord-Amerika bij de kale cypres 
of Taxodium distichum (Wet. Bijbl. 1887, blz. 61). Aan deze voorbeelden voegt 
h. schenck thans een paar nieuwe toe. Het zijn Avicennia tomentosa (een boom) en 
Laguncularia racemosa (een heester), die met de bekende Rhizophora Mangle, 
met hare talrijke afdalende luchtwortels, te zamen het Mangrove-\xoud der braziliaan- 
sche moerassige kusten vormen. 
Hare luchtwortels, van 20 — 30 c.M. lang en meest slechts 1 c.M. dik, staan in 
lange rijen op de horizontale, in het slib verborgen worteltakken. Hun schorsweefsel 
is uiterst rijk aan luchtholten, en hunne kurkhuid is voorzien van talrijke openingen 
(lenticellen) , die de gemeenschap lusschen deze luchtholten en de buitenlucht ver- 
zekeren. Evenals bij de eerstgenoemde gewassen, bevorderen zij dus de gaswisseling 
in de wortels, die anders in den moerasgrond zoo uiterst moeilijk zou zijn ( Flora 
1889 bladz. 83). d. v. 
De klieren met aetherische olie in de vruchten der Schermbloemigen — 
De meeste Umbellifeeren bezitten in hare vruchthuid een aantal overlangs geplaatste, 
alzijdig gesloten buisjes, die gevuld zijn met eene aetherische olie, die aan sommigen 
den aangenamen reuk en smaak , aan anderen zeer vergiftige eigenschappen mededeelt. 
Deze kanalen bezitten een uit cellen gevormden wand, waarvan de inwendige opper- 
vlakte bekleed is door eene hoogst eigenaardige, doch scheikundig niet nader onder- 
zochte stof. Deze stof, in de sterkste oplossingsmiddelen (b. v. zwavelzuur, salpeter- 
zuur en kaliumchloraat, chroomzuur, kali, alcohol) onoplosbaar, beschermt den 
inhoud volkomen tegen verlies door verdamping of ontwijking. Zelfs in de droge 
vruchten is deze bescherming volledig, zoolang tenminste het bekleedsel geene 
barsten krijgt. De schadelijke werking van deze echter wordt in de meeste soorten 
van Umbellifeeren verminderd door de omstandigheid, dat de buisjes door talrijke 
tusschenschotten in vakken zijn verdeeld. Elke barst doet dan natuurlijk slechts den 
inhoud van het getroffen vak verloren gaan. De tusschenschotten bestaan uit dezelfde 
stof als het wandbekleedsel. 
Tusschenschotten en wandbekleedsel worden eerst aangelegd , nadat de aetherische 
olie in de klieren is opgehoopt. Zij ontstaan door verharding uit een waterige vloei- 
stof, die de afzonderlijke druppels dier olie ju de klieren omhult. (Arthtjr Meijer 
in Bot, Zeitung 1889 N°. 21-23), p, v, 
