68 
WETENSCHAPPELIJK BIJBLAD. 
gebrachte urinebestanddeelen worden door dc nieren zeer spoedig uitgescheiden, zoodat 
het niet licht komt tot ophooping van zulke hoeveelheden in het bloed , dat zij schadelijk 
kunnen werken, tenzij men een groote hoeveelheid op eens inbrengt. Hoe zwakker 
dus de nieren werken, des te eerder zullen urinebestanddeelen vergiftiging veroorzaken. 
Welke zijn nu die schadelijk werkende stoffen in de urine? Met de beantwoording 
dier vraag hebben zich in de laatste jaren verschillende onderzoekers bezig gehouden; 
voornamelijk lépine en botjchard en nu onlangs stadthagen ( Zeitschrift für 
klinische Medicin. XV. 388.) Die onderzoekingen hebben in hoofdzaak geleid tot 
de volgende resultaten. Vergelijkt men de giftige werking van urine met de werking 
van de minerale stoffen uit dezelfde urine (door b. v. in het eene geval een dier te 
vergiftigen met de urine zelf, in het andere geval met een oplossing van de asch 
van urine) dan blijkt dat omstreeks 85 pet. van de giftige werking door minerale 
stoffen veroorzaakt wordt. Daarbij hebben wij in de eerste plaats, zoo niet uitsluitend , 
te denken aan de kalizouten, waarvan in de dagelijksche hoeveelheid urine van een 
volwassen mensch ongeveer 5 gram voorkomen. De schadelijke werking van die zouten 
op het hart en andere organen is voldoende aangetoond. 
Maar de kalizouten zijn het niet alleen. Want het alkoholisch extract van urine 
werkt giftig, terwijl de asch van hel alkoholisch extract onschadelijk is. In de urine 
komen dus ook voor organische in alkohol oplosbare giftige stoffen. Nu in de laatste 
jaren de ptomainen bekend geworden zijn, lag het voor de hand hier aan dergelijke 
alkaloidachtige stoffen te denken. Doch de proef bevestigt deze meening niet. Door 
aether laat zich uit de urine onder geenerl.ei omstandigheden een giftige stof uitschudden. 
De eenige organische base, die in noemenswaarde hoeveelheid in de urine voorkomt, 
is het kreatinine en dit werkt bij normale nierwerkzaamheid niet giftig. Het ver- 
giftige xanlhokreatinine van gautier (gesteld al dat deze stof zich werkelijk chemisch 
laat karakteriseren) komt in de urine niet voor. Evenmin het giftige guanidine, 
methylguanidine , choline of neurine. Het eenige wat men van stoffen uit deze rubriek 
vindt, is ammoniak en een spoor trimethylamine , beide in te geringe hoeveelheid 
om schadelijk te kunnen werken. 
Een eiwitachtige stof, misschien ongeveer vergelijkbaar met het slangengif, is 
het urinevergif ook niet, want dan moest het in het door phosphorwolfraamzuur 
verkregen praecipitaat te vinden zijn, hetgeen ntet het geval is. 
Ook de overige bekende urinebestanddeelen, ureum, urinezuur, enz. zijn voor d« 
giftige werking niet verantwoordelijk. Kortom, het organische urinevergif is nog 
niet gevonden. 
Stadthagen zoekt zich uit deze verlegenheid te redden door te beweren, dat men 
geen speciaal organisch urinevergif behoeft aan te nemen. Wanneer urine wordt in- 
gespoten , zegt hij , zullen de kalizouten de hartwerking verzwakken. Daarmede daalt 
het uitscheidend vermogen der nieren: kreatinine en dergelijke stoffen, die anders 
worden verwijderd , zullen zich dientengevolge ln het lichaam ophoopen en giftig 
kunnen werken. Met deze voorstelling is echter niet geheel in overeenstemming het 
