MARTINUS VAN MARUM. 
3 
scheen mij een niet onwaardig onderwerp voor deze vergadering. Want, 
de banden van gemeen wetenschappelijk leven , die door dit congres 
alle beoefenaars van natuur- en geneeskunde in ons land tot elkander 
brengen , trekken als van zelven ook voorgangers op verwant gebied 
nader tot ons , en het opgewekt gevoel van onze nationale eenheid 
kan ons ook niet onverschillig laten omtrent de werkelijke waarde van 
een landgenoot, aan wien een gelukkig gesternte een belangrijke taak 
in de wetenschappelijke beweging van het einde der vorige eeuw had 
toebedeeld. 
Van marum leefde van 1750 tot 1838; zijne openbare geschriften, 
te beginnen met zijne beide dissertatiën voor het doctoraat in de natuur- 
wetenschappen en in de geneeskunde, dagteekenen van zijn 23- tot 
52jarigen leeftijd. Daarna werd hetgeen zijne dubbele betrekking aan 
Teylers stichting en aan de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen 
aan tijd en krachten overliet, gewijd aan de beoefening van plantkunde 
en de cultuur van zeldzame gewassen , aan bemoeiingen als lid van 
verschillende commissiën en aan adviezen over zaken van onderwijs. 
Het is niet mijne bedoeling u eene volledige levensbeschrijving te geven, 
noch een verslag over al zijne werken. Alleen door van marum’s weten- 
schappelijken arbeid te beschouwen in het licht van zijn tijd , door mij 
te bepalen tot hetgeen voor de geschiedenis der natuurkunde in ons 
land van werkelijk belang is , meen ik met eene bijdrage over dezen 
te weinig naar waarde geschatten Haarlemschen natuur- en genees- 
kundig'e mij eenigermate te kunnen kwijten van de taak , welke het 
bestuur van het natuur- en geneeskundig congres mij heeft opgedragen. 
De tweede helft der vorige eeuw was in ons land een tijdperk van 
opgewekt wetenschappelijk leven. De groote materiëele voorspoed, 
waarin zich kooplieden en burgers verheugden , had de behoefte doen 
ontstaan aan verfijnde genoegens en oefeningen van den geest; hij had 
met zeker gevoel van zelfstandigheid ook de begeerte opgewekt door 
te dringen in de geheimen der natuur. Veel hebben daartoe zeker bij- 
gedragen de verwonderlijke en aantrekkelijke verschijnselen der electri- 
citeit , die , sedert de verbeteringen der electriseermachines , door onzen 
landgenoot ingenhousz, en vooral sedert de uitvinding der leidsche 
flesch , door van musschenbroek , in geheel Europa tot in de hoogste 
kringen verbazing , nieuwsgierigheid en ook ernstigen weetlust hadden 
opgewekt. Nooit te voren was in ons land de beoefening der natuur- 
kunde zoo algemeen geweest : de vruchten van die overal heerschende 
