t> 
MARTINUS VAN MARUM. 
eigenaar eene slagwijdte welke maar weinig bij die van van marum’s 
werktuig zou hebben achtergestaan. Doch het blijkt niet dat er proef- 
nemingen of onderzoekingen mede verricht zijn, die iets meldens- 
waardigs hebben opgeleverd , en hetzelfde kan gezegd worden van een 
werktuig , dat later , geheel naar het model van teyler’s machine , voor 
eene instelling te Brussel werd vervaardigd. Dit behoeft niet te ver- 
wonderen , want zoo elke proefneming in het groot geestkracht en 
volharding, en in dit geval zelfs zekere mate van onverschrokkenheid 
vereischt, het oordeelkundig gebruik van een nieuw of ongewoon 
middel van onderzoek , zoo dat het onze kennis uitbreidt of opklaart , 
hangt af niet alleen van experimenteele bekwaamheid maar ook van 
een juist begrip omtrent de vraagpunten , welker beantwoording in de 
eerste plaats de wetenschap bevorderen kan. Hierin nu toonde van 
marum aanstonds zijn meesterschap. Hoewel proefnemingen slechts bij 
gunstige weersgesteldheid mogelijk waren , kon van marum reeds in 
Juni een ruime oogst samenlezen. 
De algemeene beoefening der electriciteit in die dagen had ook haar 
nadeelige zijde. Vele proeven werden met onvoldoende oefening en 
kennis ondernomen. Tal van uitkomsten, door den een’ verkregen, werden 
door den ander tegengesproken. Onjuiste gevolgtrekkingen uit gedane 
proeven wekten teleurstelling bij de herhaling , gebrek aan kritiek aan 
de eene zijde gaf soms aanleiding tot overdreven twijfelzucht aan de 
andere. Zoo was op dit gebied met het wegnemen van onzekerheden 
en het verdrijven van dwaalbegrippen aan de wetenschap een gewich- 
tige dienst te bewijzen. Dit overleg was van marum’s richtsnoer. 
Het is niet meer dan natuurlijk , dat de Haarlemsche geneesheer 
het eerst eene vraag behandelde van geneeskundigen aard.. Onder de 
verwonderlijke werkingen , aan de electriciteit toegeschreven , behoorde 
ook deze, dat de electrische staat van een mensch van invloed was 
op de snelheid van den bloedsomloop. Positieve electriciteit versnelde 
den pols volgens cavallo met 1 / 6 , volgens anderen tot het dubbel ; 
negatieve deed volgens sommigen hetzelfde , volgens anderen het om- 
gekeerde en hierop waren , zooals van marum vermeldt , » schoon- 
schijnende stelsels gebouwd over den invloed der dampkringselectriciteit 
op het menschelijk lichaam”. Afdoende nauwkeurige proeven door van 
marum , paets van troostwijk en DEiMAN op vele personen van onder- 
scheiden leeftijd en geslacht genomen deden deze beweringen te niet. 
Positief of negatief, hoe sterk ook geëlectriseerd , de pols toonde geen 
merkbare verandering en van marum besluit dat » wanneer men eene 
