10 
MARTIN US VAN MARUM. 
Had hier dan niet de electriciteit juist het omgekeerde gedaan en de 
metalen phlogiston doen verliezen? van marum redde zich uit deze 
tegenstrijdigheid door op te merken dat ook de warmte , al naar haren 
graad , dezelfde tegengestelde werkingen voortbracht. 
Doch niet lang meer zou zijn inzicht verduisterd blijven door de 
nevelen der phlogistische leer. Na het voltooien van het eerste verslag 
zijner proefnemingen met teyler’s machine begaf van marum zich naar 
Parijs. Daar leerde hij lavoisier, monge en berthollet kennen. Uit 
den mond dezer scheikundigen zelven vernam hij de denkbeelden , die 
de grondslagen zouden worden der nieuwe scheikunde. De edelmoedige 
lavoisier, zooals van marum üem noemt, toonde hem de destijds nog 
weinig bekende kostbare toestellen en moeilijke proefnemingen , waarop 
zijn stelsel berustte. 
In zijn vertrouwen op de leer van stahl geschokt , keerde van marum 
naar zijn vaderland terug; hij besteedde den winter om aandachtig te 
onderzoeken wat de fransche akademisten hem van hunne nieuwe theorie 
hadden medegedeeld en toen hij in het voorjaar van 1786 zijne proeven 
met de electriseermachine weer opvatte , had hij de juistheid van lavoi- 
sier’s inzichten ten volle erkend. 
De batterij was intusschen vergroot en telde nu 225 leidsche flesschen 
met eene bekleede oppervlakte van bijna 21 vierkante meter. Zij eischte 
nu tot hare grootst mogelijke lading 165 omgangen der schijven, de 
ontlading smolt 25 centimeter van een 3 /s millimeter dikken ijzerdraad. 
De beproeving van de kracht der batterij door metaalsmeltingen bracht 
hem het eerst tot een onderzoek van praktisch belang , te weten : de 
mate der electrische smeltbaarheid van verschillende metalen. Hij be- 
vond dat zij geenszins gelijken tred hield met de orde der smeltpunten , 
want ijzer smolt veel eer dan goud en rood koper bood van alle metalen 
het sterkst , en in zeer opmerkelijke mate , weerstand aan steeds klim- 
mende ontladingen. Dit is dus het metaal dat voor afleiders moet ge- 
bruikt worden , ook nog om deze door van marum opgemerkte bijzonder- 
heid , dat het vóór de smelting geen vonken doet afspatten. Wij zijn 
inderdaad aan van marum’s proeven alles verschuldigd , wat thans als 
regel voor de beste inrichting van afleiders geldt ; het verwerpelijke 
van kettingen en losse contacten , van spitsen van graphiet , een tijd- 
lang aanbevolen, en ook het voordeel van meerdere spitsen, want zijne 
proeven hadden uitgemaakt dat een metalen punt , tegenover een ge- 
leider geplaatst die plotseling geladen wordt , het ontstaan van een 
vonk geenszins tegen houdt, en daaruit had hij terecht besloten dat 
