MARTINUS VAN MARUM. 
11 
de spitsen van afleiders zeer wel door den bliksem konden getroffen 
worden. 
Na dit onderzoek werden de proeven over de verkalking der metalen 
herhaald , maar thans beschouwd in het licht der Lavoisieriaansche 
scheikunde. De verkalking was nu geen uitstooting van phlogiston 
meer, maar opneming van zuurstof: zij moest dus uitblijven in stik- 
stof, — de proef bevestigde dit. Onder water moest zij mogelijk zijn, 
indien de vloeistof slechts een harer bestanddeelen wilde afstaan. Maar 
dan moest ook de ontvlambare lucht, de waterstof, vrij worden. Dit 
was evenwel gemakkelijker beredeneerd dan door de proef aangetoond. 
Want wel greep de verkalking onder water plaats en wel werd er 
gas vrij uit de omgeving van den draad ; — maar van marum was 
een te omzichtig proefnemer om hierin aanstonds een bevestiging van 
zijne meening te ‘zien-. Het gas moest ook kunnen branden en dit weigerde 
het. Het was dampkringslucht uit het water vrijgemaakt. Eerst na 
herhaalde en inderdaad moeilijke proeven met uitgekookt water en de 
allersterkste ontladingen gelukte het gas te verkrijgen , dat met lucht 
vermengd ontvlamde. En thans was de te voren opgemerkte tegen- 
strijdigheid verdwenen: het revivifieeren van metaalkalken, het uit- 
drijven van zuurstof, is de ontledende werking der electriciteit zelve; 
daarentegen de verkalking van vervluchtigde metaaldraden eene ver- 
binding met zuurstof door hitte veroorzaakt, eene gewone verbranding. 
Door deze verklaring is van marum als de ontdekker te beschouwen 
van de scheikundige werking der electrische ontlading op vaste stoffen. 
Ik zou de grenzen, die ik mij hier stellen moet, verre overschrijden 
wanneer ik u van al de onderzoekingen door van marum in ’t werk 
gesteld ook maar eene vluchtige schets wilde geven. Brengt men zich 
voor den geest hoeveel arbeid en moeite zij gekost moeten hebben , 
met een door vier man in beweging gebrachte machine , die slechts bij 
gunstig weer en onder vele voorzorgen goed werken kon, dan staat 
men verbaasd over zooveel geduld en volharding. Maar deze moeilijk- 
heden waren slechts een spoorslag om naar volmaking van het groote 
werktuig te streven. Na een stelselmatige studie , vooral van de werking 
der wrijfkussens en schijf bekleedingen , slaagde van marum er in , het 
voortbrengend vermogen der machine op te voeren tot het vijfvoud 
van het aanvankelijk bedrag, zoodat eene nieuwe batterij van 100 groote 
flesschen met een oppervlak van 50 vierkante meter door 90 schijf- 
omgangen hare grootste lading ontving. 
En hoe zal ik u een denkbeeld geven van de eigenaardige bekoring , 
