14 
MARTINUS VAN MARUM. 
naar volta genoemd, het werktuig, dat ons inderdaad in de electri- 
citeitkunde tot veel verhevener graad van kennis bracht en dat het 
middel werd »om deze wetenschap grootelijks tot ons voordeel te doen 
strekken.” 
Was dan niet van marum onder zijne tijdgenooten te vergelijken 
bij een dier hooge bergtoppen , die onder hunne broederen het eerst 
worden beschenen door den opkomenden dageraad? 
Het eerst van allen ook zou hij aantoonen dat in de zuil van volta 
kleine onevenwichten groote werkingen kunnen verrichten. Hij bevond 
dat , om zijne groote batterij door de zuil te laden tot dezelfde span- 
ning als die der zuil zelve , de kortst mogelijke aanraking der pool- 
draden met de bladtinbekleedselen voldoende was , zoodat , dus schreef 
hij aan volta , de stroom door uwe zuil in beweging gebracht eene 
buitengewone snelheid heeft , die onze verbeelding te boven gaat. Deze 
grondproef gaf den sleutel voor de verklaring van de verwonderlijke 
werking der nieuwe electriciteitsbron. 
En toch , hoe groot zijne verdiensten jegens de electriciteitsleer 
waren , middellijk heeft van marum wellicht nog grooteren invloed 
gehad op den vooruitgang der scheikunde. Zijn bezoek te Parijs had 
hem eene nieuwe richting aangewezen , waarin hij de wetenschap kon 
dienen. Hij nam het besluit , alle krachten in te spannen om de nieuwe 
scheikunde ingang te doen vinden , en zoo had deze in hem niet alleen 
een aanhanger, maar ook, zooals weldra blijken zou, een machtigen 
voorvechter gewonnen. Het eerste Vervolg zijner Proefnemingen in 1787 
verschenen is niet enkel merkwaardig als het eerste natuurkundige 
werk waarin de nieuwe leer werd gehuldigd: het is een historisch 
monument door »de Schets der Leer van lavoisier” die er als Aan- 
hangsel aan toegevoegd is. Dit geschrift is het eerste bondige betoog 
van het nieuwe stelsel in zijn geheel. De ontdekkingen van lavoisier 
worden zoo bijeengesteld dat zij met onafwijsbare overtuigingskracht 
tot de erkenning van lavoisier’s stellingen leiden : een meesterstuk 
van klaarheid, en thans nog treffend door de bedachtzaamheid waar- 
mede voorstellingen, die nog bewijs behoeven, onderscheiden worden 
van feiten van waarneming. Volgens eenë van lavoisier’s grondstel- 
lingen bestonden gassen alleen, doordien zij verbindingen waren met 
vuurstof (matière du feu). Zoo was zuurstof geene enkelvoudige stof, 
maar eene verbinding van het grondbeginsel der zuurstof met het vuur- 
