MARTINUS VAN MARUM. 
19 
terughouding in acht als van marum, toen deze van » sommige vloei- 
stoffen"’ sprak. 
Dezelfde plaats nu uit lavoisier’s werken, welke gediend had om 
lavoisier’s naam te verbinden aan de ontdekking van pictet , is zonder 
verdere toelichting door jamin aangehaald als een bewijs dat lavojsier 
diegene is geweest , die aan van marum’s ontdekking , — het vloeibaar 
maken van een gas door drukking , een gansch anderen factor dan af- 
koeling, — hare beteekenis en eigenlijke waarde geschonken heeft! 
Het is wel opmerkelijk dat de aangehaalde plaats niet alleen te vinden 
is in eene eerst na lavoisier’s dood uitgegevene verhandeling. Zij is 
met dezelfde woorden te lezen in het tweede hoofdstuk van lavoisier’s 
Traité élémentaire de Chimie , juist in dat gedeelte van het werk dat 
gewijd is aan de zuurstoftheorie , van welke van marum, bij al zijne 
bewondering voor den grooten scheikundige moest verklaren , dat zij 
door geene rechtstreeks bewijzende proefnemingen bevestigd was. 
Dwalingen als de hierboven vermelde verwringing van historische 
waarheid , miskenning van werkelijke verdiensten zijn niet zeldzaam. Zij 
hebben hun oorsprong niet alleen in de vergeeflijke , althans verklaar- 
bare zucht , voor eigen nationaliteit roem te verwerven , maar ook 
in onze standvastige neiging daden en werken , die aan allen ten goede 
komen , aan enkelen toe te schrijven , in weinige schitterende figuren 
samen te dringen wat wel beschouwd de arbeid is van velen en aldus 
voor onze verbeelding heroëngestalten te scheppen , die de volle waarde 
verpersoonlijken , welke een mensch zou kunnen bereiken. 
Zooals altijd en overal brengt ook deze onwaarheid hare straf mede. 
Zij leidt in de behandeling van vraagstukken , die de wetenschap be- 
treffen , zekere oppervlakkigheid binnen , zekere loszinnigheid van onder- 
zoek en redeneering , waardoor de wetenschap zelve gevaar loopt te 
worden aangetast ; — en zij voert bovendien tot veronachtzaming van 
kostbare bouwstoffen , door minder in ’t oog vallende arbeiders aan- 
gebracht. 
Men kan bij de beoefening van wetenschap zich plaatsen op een 
hoog wijsgeerig , in zekeren zin kosmopolitisch standpunt , en onver- 
schillig zijn omtrent nationaliteit en persoonlijkheid van degenen , die 
kennis en beschaving bevorderen. Men kan ten aanzien van deze den 
stelregel huldigen , door bernouilli in een brief aan ’s gravesande 
vermeld »unde habeas nemo quaerat sed oportet habere”, van waar 
